Het Onzevader maar dan samen

Protestantse broeder Kees denkt via het Onzevader na over eenheid. Het Onzevader is een mooi vertrekpunt. Toen ik 20 jaar geleden evangelisch was, was het ongepast en zeker ongebruikelijk om het Onzevader te bidden. Een gebed moest immers spontaan en fris gecomponeerd worden. Het Onzevader was enkel een voorbeeldgebed, een template, maar dan één die helemaal niet gebruikt werd.

Maar jij gebruikt het wel en dan nog om aan te sporen tot eenheid. Geweldig! Inderdaad, wat voor zin heeft het om blijvend te theologiseren over persoonlijke redding of over 'geloof met of zonder werken', als we er niet in slagen om Gods wil hier te doen, zoals God die verlangt vanuit de hemel?

God wil geen eenheid van het militair-disciplinaire soort, maar wel één die ons in staat stelt samen één volk te zijn dat vol ijver is om het goede te doen (Titus 2). Wanneer mensen een goede daad zien, zijn ze gecharmeerd, maar wanneer ze een verenigd volk ontdekken dat samen het goede doet, dan willen ze dat volk vervoegen. Dan wordt het plots evangelisatie waarbij de zoekende mens gaat ontwaren dat God Vader is en dat Hij zijn Zoon geschonken heeft opdat wij op die Mens gaan gelijken.

Nog een reden voor eenheid:
Een verenigd geloofsvolk bidt ook samen, dat noemt Paulus "de offerdienst van ons geloof" of liturgie (Fil 2:17). Zonder liturgie kan je het Onzevader niet samen bidden. We moeten dus af van ons individualistisch gebed waarmee we dachten zoveel heiliger te zijn. Neen, God houdt niet zo van onze religieuze privé-pamfletjes als wij ons in gemeenschap bevinden.

De liturgie is van God en dan pas van de kerk. De Heer zelf liet ons verstaan dat wij Hem enkel kunnen ontmoeten door geloof, in het luisteren naar de Schrift en het breken van het Brood (Lc 24). Enkel daar zullen wij Hem objectief ontmoeten. Enkel in dit liturgisch rendez-vous kunnen wij allen een bewijs leveren van eenheid, eenheid rondom de objectieve tegenwoordigheid Jezus in Woord en Brood. Dit alles om Zijn en ons offer aan te bieden aan Onze Vader.

Bovendien is het in de liturgie van God (in tegenstelling tot het menselijke samenbrengen) dat wij blootgesteld worden aan Gods pedagogie en Hijzelf de christelijke basishoudingen in ons kan losweken, namelijk: luisterbereidheid, dankbaarheid, vergevensgezindheid, zelfgave en hoop. Het is in de joods-christelijke liturgische gebaren die ons voorgegeven zijn (we hebben ze niet zelf uitgevonden) dat ons geloof tot uitdrukking wordt gebracht. De riten visualiseren wat wij niet kunnen waarnemen opdat wij het voor waar kunnen nemen. Ons geloof wordt geactualiseerd in de tekenen van Woord en Brood.

De liturgie is dus de plaats van eenheid, de symbolische realisatie van het Rijk van God, waar wij vervolgens gezonden worden om de vrede van Christus in de wereld te brengen.

Zou het een waanzinnige gedachte zijn, moesten de kerken die naar eenheid verlangen zich openstellen om de vroeg-christelijke liturgie een kans te geven in de eigen samenkomst? Zou dat niet een praktische stap zijn die we werkelijk kunnen zetten?

Comments

[Kees Aleman]

De liturgie van de eredienst is inderdaad iets wat onze aandacht behoeft. En wat zou het mooi zijn als we liturgie van de vroeg-christelijke kerk vandaag de dag nog zouden laten klinken. Maar wat mij betreft mag er ook een veelkleurigheid zijn in de liturgie, mag er best variatie en verschil zijn. Dat zie je in grote kerkgenootschappen ook bestaan, Verschillen binnen mijn Protestantse Kerk Nederland zijn groter dan de verschillen met andere protestantse denominaties! Dan is het toch bizar dat we die verschillende kerken laten bestaan.