Waarom muziek gratis is

De busker, de fabriek en de digitale revolutie

de muziek

Wat zegt een busker die niet kan praten? Hij heeft namelijk een mondharmonica of lied in de mond. Hij zegt: Ik zing omdat jij voorbijkomt. Ik perform als je blijft staan en als je wil, geen druk, dan mag je ook iets geven. Misschien 99 cent voor dit liedje of zo.

De straatzanger zingt en zijn lied komt mij tegemoet. Het lied valt in mijn oor. Volledig gratis. Het is een shareware-ervaring, want klein geld geven mag en is zelfs gewenst. Als we naar de oorsprong van muziek teruggrijpen, begrijpen we weer dat muziek - ongrijpbaar en enkel te percipiëren door het oor - altijd gratis was.

de muur

Wanneer de zanger zo getalenteerd is en de wilskracht heeft om een muur rondom zijn performance te bouwen - zo één met een smalle poort - en men wil nog steeds luisteren dan mag en moet hij inkom vragen, want, het lied valt anders niet meer in je oor. Het wordt exclusiever en dat brengt op. Exclusiviteit kan je verkopen. Bovendien moeten die muren geschilderd worden en de ruimte opgewarmd, de lichten branden, de versterkers suizen en het sanitair voorzien van stromend water. Kortom, in dit nieuwe model is geld noodzakelijk.

De busker zingt, het lied valt in de oren, de interesse wordt gewekt, een publiek wordt geboetseerd uit het niets. Een publiek dus, dat zich graag laat uitnodigen voor een ommuurd optreden en zich graag laat overhalen om een album, vastgelegd op plastic of op USB-stick, te kopen, een T-shirt of een poster, een mok of een hoodie.

het naamkaartje

Het is namelijk zo dat het lied, totaal gratuit gebracht, het naamkaartje is van de muzikant; het is zijn uitnodiging, zijn lokmiddel waardoor mensen uit sympathie en bewondering hun portefeuille bovenhalen voor méér. Het gezongen lied is ongrijpbaar en wil mensen betoveren en poogt de toevallige luisteraar te binden aan de performer. Dus, vooraleer je een muur van belangrijkheid en exclusiviteit optrekt, moet je dus eerst lokken met zoete melodieën die kosteloos en vrijblijvend zijn. Daarom is een muzikant altijd op zoek naar een goede en strategische plaats om gehoord te worden. Bijvoorbeeld daar aan dat beeld aan de zijkant van het marktplein. Daar komt nogal wat volk langs.

het oude gebouw

In diezelfde stad bevindt zich ook een oud gebouw. Daar smelt men plastic waarop men de klanken van virtuozen kan vasthouden. De klanken kunnen gemultipliceerd worden en gedistribueerd. Het lied valt niet in de oren, tenzij men de muziekdrager, het vinyl of het plastic, van de fabriek koopt. Voeg daar dan nog deze lucratieve troef aan toe:

Op zoek naar de grootste gemene deler, worden artiesten efficiënt gekoppeld aan een groot betaalgraag publiek door aan de hand van een feilloze mal, licht verteerbare klanken te componeren, studio's, concertzalen en winkels te bouwen. Ten slotte gaan ze op zoek naar de muzikanten die het best passen in dit geniaal plan. Of, ze creëren deze artiesten vanuit het niets. Dit alles schuiven zij op plastic-dragers en bieden het te koop aan. De melomaan met goede smaak houdt hier niet zo van, maar is het onrechtvaardig? Neen, want business is business en een CD valt nu eenmaal niet gratis van de pers, laat staan in je brievenbus. Een schijf moet vervaardigd worden, moet verzonden worden; en daar is brandstof, verpakking en management voor nodig en dat kost geld. Iemand moet het betalen.

het digitale podium

Maar - en hier wordt het interessant - voor de stand-alone-muzikant die niets van doen heeft met de prefab-popcultuur is er vandaag een betere locatie om vele toehoorders te winnen. Je zingt niet meer op één hoek van één straat in één stad. Je lied klinkt, volledig gratuit, in de woonkamer van vele duizenden beschikbare luisterbereide mensen. Je digitale lied valt opnieuw, boven alle muren uit, zonder omwegen recht in de oren van voorbijgangers.

Inderdaad, de oren van vandaag zijn gekluisterd aan mooie luidsprekers, gekoppeld aan de wolk van het wereldwijde internet. Je lied kan doorklinken tot in ontelbare livings en slaapkamers. En net zoals op de straat mag de artiest zijn hoed laten rondgaan. Via PayPal kan de genietende luisteraar zijn bewondering concreet maken. Vrijblijvend natuurlijk. Meer nog, hij zal de artiest beginnen volgen; nieuwsgierig om te vernemen wat hij denkt, schrijft en zingt. En als je optreedt, dan zullen de echte fans opduiken met een betaalgrage bereidwilligheid om de digitale ervaring te vervolledigen met een analoge ontmoeting met de echte artiest.

de leugen

Wanneer een business die al jaar en dag exclusieve muziekdragers verkoopt, dezelfde som wil verkrijgen van de luisteraar terwijl er nu geen drager meer is, geen verpakking, geen vervoer, geen exclusiviteit en geen uitputtingsdreiging, dan verkoopt die eigenlijk een leugen. Enkel de digitale winkels die het makkelijk maken om muziek te vinden, kunnen een prijs vragen voor de service, niet voor het product. Deze prijs moet natuurlijk veel lager zijn dan die van het vorige voorbijgestreefde verkoopsmodel.

het perspectief

Ben jij muzikant? Don't quit your day job. Bied jouw muziek gratis aan op je eigen website met de gelegenheid om financieel gesteund te worden. Maak gebruik van de social networks om een band te creëren met de mensen die van je muziek genieten. Maak je songs ook beschikbaar in de digitale winkels. Voeg performance, content, art en merchandise toe aan je muziekwereld. Daar kan je geld mee verdienen. Ben je heel erg getalenteerd? Dan zal dat bevestigd worden en wie weet kan je dan uiteindelijk toch je gewone job opzeggen.

de samenvatting

Muziek bestaat uit golven, is ontastbaar, belangeloos en gratis. Een lied is een naamkaartje, een annonce. Digitale muziek brengt ons terug naar het vrijblijvend gezongen lied van de artiest en moet dus gratis zijn maar kan vrijblijvende financiële steun gebruiken. Tastbare muziekdragers zijn niet gratis en beperkte oplage is en blijft verkoopbaar. Concerten zijn ook niet gratis, je hebt een ticket nodig om er bij te kunnen zijn. Exclusiviteit is geld waard. Wat ook een maandelijkse som waard is, is de nieuwe optie om 'af te stemmen' op een digitale radio, een streaming service met snelheid, volledigheid en een heus sociaal karakter. Maar opnieuw: een digitaal lied op zich is gratis. Wel, bijna gratis, want je betaalt hoe dan ook wel de bandbreedte waarmee de muziek binnenstroomt.

Hoe klink dat in je oren?

Rob Allaert, melomaan

Je wordt niet als christen geboren

Samenvatting en parafrasering van de brief van de Belgische bisschoppen met als titel: Christen zijn in deze tijd. - 2012.

Wat moet elk christen vandaag weten?
Wat moet elk christen vandaag weten, nu we tot het besef komen dat het cultuurchristendom tot het verleden behoort?

Tertullianus zei het zo: "Je wordt niet als christen geboren. Je moet het worden." Als wij onszelf christen noemen, enkel omdat wij gedoopt zijn of ooit een belijdenis hebben uitgesproken, maar verder onbekend zijn met een zeker groeiproces, met een weg die wij afleggen, dan behoren wij nog tot het vervlogen cultuurchristendom.

Het christendom is vandaag wat het altijd moet zijn, namelijk, een keuzechristendom. We zullen dus op de weg van de keuze en de blijvende ommekeer moeten gaan staan. Jezus achterna.

Het hart van het geloof
In het actieve geloofsproces is het van belang dat we het hart van het geloof ontdekken. Wat is het niet? Het hart van het geloof is niet de geloofsleer, noch het vervullen van de ethische normen. Neen, het gaat om een grondervaring die het hart van het christelijk geloof uitmaakt.

Wat is de die grondervaring?
De ervaring dat wij ons radicaal gewenst weten. Wij geloven in een scheppende God. Wij zijn geschapen en daarom zijn wij gewenst! Een christen gelooft bovendien in Jezus als Verlosser. Wie verlost wordt, is de moeite waard, en is geliefd.

Het hart van het geloof heeft dus te maken met het aangaan van relatie. Wie zichzelf bemind weet, is vrij om zelf te beminnen. Laat dit nu net de zin van het leven zijn: beminnen en bemind worden. Het investeren in deze relatie maakt alles anders. Dat betekent niet dat alle problemen plots verdwijnen of dat het raadsel van het leven voorgoed opgelost is. Het betekent wel dat boven onze problemen heen, een bevrijdend licht straalt; een geruststellend perspectief. In al ons zoeken, mogen wij ontdekken dat wij zelf gezocht worden door God.

De christelijke grondhouding
Uit die ervaring groeit als vanzelf een grondhouding, namelijk: een houding van dankbaarheid. Deze blijdschap drukken wij uit in persoonlijk gebed, maar cultiveren wij evenzeer door het gesprek met God aan te houden.

Een christen zal daarbij ook het leven, dat hij ontvangt uit de hand van God, gaan vieren. Dit doen wij in gemeenschap in de Eucharistie, wat niet toevallig 'dankzegging' betekent.

Een eucharistie zonder dankbare harten kan perfect bestaan binnen een cultuurchristendom. Vandaag echter worden wij uitgenodigd om dankbaarheid tot onze grondhouding te maken. Niet de wet, niet het gebod, niet de zondagsplicht brengt ons tot vieren, maar wel de dankbaarheid.

Een geloof met daden
De weg van het geloof loopt nog verder. Het kan nu eenmaal niet de bedoeling zijn, dat wij deze dankbaarheid in verborgen beslotenheid voor onszelf houden, want een kerk die in zichzelf gekeerd is, veroudert en kan niet relevant blijven.

Als God ons liefhad toen wij het niet verdienden, spreekt het voor zich dat ook wij goed behoren te zijn voor de mensen die niet goed voor ons geweest zijn. 'Zalig zij die vrede brengen, want ze zullen kinderen van God genoemd worden', zegt Jezus ons.

Wie Jezus werkelijk volgt, zal een verlossende boodschap spreken, een bevrijdend woord dat niet vervreemdt van onze medemens, maar tot nieuwe hoop strekt. Zo mag elke naaste zich vrij uitgenodigd weten om aan te sluiten op die weg van Christus.

Vredebrengers
Als wij vandaag persoonlijk kiezen voor Jezus, moeten wij ook bewust kiezen om vrede te brengen in onze geloofsgemeenschap. We moeten bevrijd worden van de mentaliteit waarmee wij denken Gods liefde of Gods aandacht te verdienen. Deze mentaliteit is voor Jezus onverdraaglijk en ligt aan de oorsprong van de verzwakking van de kerk.

We moeten ons dus eerlijk blijven afvragen of wij wel dienaars zijn van het evangelie of eerder verantwoordelijk zijn voor binnenkerkelijke spanningen, polarisaties en conflicten.

Laat ons tenslotte beseffen dat het vooral onze daden zijn die het evangelie tot uitdrukking brengen. Wij moeten vanuit een dankbare liefde en een biddend investeren in onze relatie met God, komen tot de opbouw van een meer menswaardige samenleving. We moeten liturgie en diaconie of verkondiging en diaconie altijd samen houden.

De schoonheid van het evangelie
De tijden zijn veranderd en roepen ons op om de schoonheid van het evangelie opnieuw te ontdekken. Het gaat om het hart van ons geloof.

Het begint bij deze grondervaring: God ervaren. Wij treden met Hem in relatie door goed te luisteren naar zijn woord en echt te bidden.

Het gaat om de christelijke grondhouding van dankbaarheid, vrede en diaconie. Het gaat om het stichten van vrede te midden van onze samenleving.

Als wij met dit alles rekening houden, zal het christelijk geloof van de persoonlijke keuze aan aantrekkelijkheid winnen en zal het oplichten als een levende weg van vreugde en hoop voor elke mens van goede wil.

Als de sterren zich oplijnen

Dit gebeurt wanneer een kandidaats-aanvaarding, een pausverkiezing en de verjaardag van je vrouw samenvallen en al de sterren zich oplijnen. (13/03/'13)

een vader gekozen
mijn hart verloren
een leerling aanvaard
de jaren gewonnen

in liefde verenigd
om een credo geschaard
een kroost verworven
de communio bestaat

de toekomst een pad
een weg ongekend
een opziener voorop
een dienst in het klein

wat is leeftijd
wanneer liefde verjongt
en de deugd is als Christus
het Rijk onder ons

Het vertrouwen neemt toe!

Ik kom net terug van de eucharistieviering op het middaguur, waar in kleinheid en zachtmoedigheid werd voorgegaan. Ik was blij dat ik een stukje mocht bijdragen als lector van een opvallend lange lezing over de genezing van Naäman die aldus tot een geloofsbelijdenis kon komen. Ik probeerde te lezen als dienaar van de medegelovigen en als iemand die zelf verlangt om de tekst te begrijpen.

Het is een vreugde om in de kerkgemeenschap te mogen dienen; te mogen aansluiten bij het goddelijk mysterie en bij de vele mensen die zich daarrond samengeroepen weten.

Vandaag stond in alle kranten dat het vertrouwen in de kerk bijna op nul staat. Wel, mijn vertrouwen neemt toe. Mijn dankbaarheid neemt toe, onder meer omdat ik de uitdaging om de juiste geloofstaal te vinden zo boeiend vind. Zijn er niet een aantal actuele allergieën die we kunnen behandelen door ons te bezinnen over het kerkbeeld en onze uitstraling? Ik wil mij blijven bezinnen over de geest van de letter, over de barmhartigheid binnenin de kerkelijke richtlijnen.

Ik wil mij ten volle loyaal opstellen tegenover het ambt en de onderwijzende kerkleden en mij tegelijkertijd volledig bewust zijn van mijn opdracht om te participeren aan het grote heilsplan door alles in vraag te blijven stellen; door te blijven reflecteren; door suggesties te doen; door goed te luisteren naar de authentieke noden van twijfelaars en gelovigen.

Het moet ons niet verwonderen dat de zoekende mens met al zijn allergieën - net zoals het ook Naäman verging - initieel kwaad zal reageren op het heilsaanbod. Toch moeten we de gelegenheden blijven creëren voor reflectie en biddend durven vertrouwen dat onze naaste uiteindelijk in verwondering getuige kan zijn van het heilzaam effect van de blijde boodschap in de schoot van de kerk, ook in deze tijd.

(2 Ko 5)

Greetings from Belgium

Song: Star of the Morning

Mary Immaculate, star of the morning,
Chosen before the creation began,
Chosen to bring in the light of your dawning,
Woe to the serpent and rescue to man.

Here, in this world of both shadow and sadness
Veiling your splendour, the course you have run:
Now you are throned in all glory and gladness,
Crowned by the hand of your Saviour and Son.

Sinners, we worship your sinless perfection;
Fallen and weak, for your pity we plead:
Grant us the shield of your sov’reign protection,
Measure your aid by the depth of our need.

Bend from your throne at the voice of our crying,
Bend to this earth which your footsteps have trod:
Stretch out your arms to us, living and dying,
Mary Immaculate, Mother of God.

---

Hymn from the Saturday memorial to the Blessed Virgin Mary
Music by Rob Allaert

Star of the Morning

Verzoening om 12u30

Deze middag begaf ik mij naar de universele eucharistieviering met de intentie om in gemeenschap voor een bijzondere overledene te bidden. "Dat doen we", zegt de pater, toen ik hem de intentie voorlegde. "Wil jij dan de lezingen doen?". Natuurlijk wou ik dat doen. "Zo helpen we elkaar", grapte ik.

Een moment later vervoegen twee confraters hem en gaan zo in het verborgene met drie een Mis voor, voor zo'n tien gelukzaligen in de kleine kapel. Wat kan genade toch luxueus zijn.

Sterke lezingen trouwens vandaag over hoe de apostelen het vertrouwen van de gelovigen inroepen om deel te krijgen aan de dienst van de verzoening die hen is toevertrouwd (2 Kor 5,18-20). En ja, die verzoening van Jezus, mocht ik mooi ervaren. Ze stroomde zelfs voorbij de tijdsgrens van de viering, toen een andere pater mij bleek op te wachten.

"Proficiat" sprak de eeuwig zwijgzame pater. Wat bedoelt hij, dacht ik bij mijzelf. "Proficiat met uw mooi voorlezen. Je doet dat heel goed." Wat een zalvende ervaring! Met de berustende blik op een mogelijk diakenschap in de Kerk, is dit voor mij een sterkend en zalvend compliment. Graag dankte ik hen dan ook voor hun bijzondere bediening van Gods verzoening in het hart van de druk winkelende stad Mechelen.

Wat een genade!

Verlangen naar zichtbare eenheid

Ik deel het verlangen van dominee Wim De Bruin naar zichtbare eenheid en geloof daarbij dat God echt wel een fan is van verscheidenheid. Dat zou ons dus wat mogelijkheden moeten kunnen bieden.

God die begint met een algemeen vormen van kosmos uit chaos, van suggererend openbaren naar radicaal incarneren binnen de geschiedenis.

Daarom sta ik niet te kijken bij een universeel transcendente God die zich ook heel concreet en neerdalend in een romeinse liturgie laat aanbidden en liefhebben. Hijzelf kiest de woorden (Schrift) en hoe Hij aanwezig komt (Sacrament) en nodigt de ganse mensheid uit om dit te aanschouwen.

Ook is het niet verwonderlijk dat er per cultuur ook plaats is voor onderscheiden ritussen binnen één organisatorische eenheid. Zorg er wel voor dat een nieuwe ritus ook erkend wordt. Zo verlies je de liturgische kalender niet, noch de objectieve sacramentele aanwezigheid van God zelf.

Zelf droom ik van een paar extra vormen van aangereikte katholiciteit. Bijvoorbeeld: Een officiële geloofsvorm binnen de universele kerk waarbij de mariale accenten veel minder aandacht vragen, zonder dat Maria ostentatief geweerd wordt. Of een kerkgebouw zonder beelden maar dan wel één met een eucharistische tabernakel. Ik vind het boeiend om na te denken hoe creatief protestanten van goede wil (sorry fundi's) hiermee zouden kunnen omgaan.

Ja, ik zou met veel plezier met jou en vele anderen willen keuvelen in de centrale hal om elkaar te bemoedigen en te inspireren.

Het toenemend verlangen naar zichtbare eenheid is hartverwarmend. De universele of katholieke kerk is trouwens niemands eigendom. Het is Gods samengeroepen en samenroepende ekklesia.

Daarom kan ik jullie niet uitnodigen, want ikzelf wordt dagelijks uitgenodigd om een waar lidmaat te zijn van het Lichaam van Christus. Enkel God nodigt uit. En die uitnodigende oproep lijkt alsmaar luider te klinken.

Het Onzevader maar dan samen

Protestantse broeder Kees denkt via het Onzevader na over eenheid. Het Onzevader is een mooi vertrekpunt. Toen ik 20 jaar geleden evangelisch was, was het ongepast en zeker ongebruikelijk om het Onzevader te bidden. Een gebed moest immers spontaan en fris gecomponeerd worden. Het Onzevader was enkel een voorbeeldgebed, een template, maar dan één die helemaal niet gebruikt werd.

Maar jij gebruikt het wel en dan nog om aan te sporen tot eenheid. Geweldig! Inderdaad, wat voor zin heeft het om blijvend te theologiseren over persoonlijke redding of over 'geloof met of zonder werken', als we er niet in slagen om Gods wil hier te doen, zoals God die verlangt vanuit de hemel?

God wil geen eenheid van het militair-disciplinaire soort, maar wel één die ons in staat stelt samen één volk te zijn dat vol ijver is om het goede te doen (Titus 2). Wanneer mensen een goede daad zien, zijn ze gecharmeerd, maar wanneer ze een verenigd volk ontdekken dat samen het goede doet, dan willen ze dat volk vervoegen. Dan wordt het plots evangelisatie waarbij de zoekende mens gaat ontwaren dat God Vader is en dat Hij zijn Zoon geschonken heeft opdat wij op die Mens gaan gelijken.

Nog een reden voor eenheid:
Een verenigd geloofsvolk bidt ook samen, dat noemt Paulus "de offerdienst van ons geloof" of liturgie (Fil 2:17). Zonder liturgie kan je het Onzevader niet samen bidden. We moeten dus af van ons individualistisch gebed waarmee we dachten zoveel heiliger te zijn. Neen, God houdt niet zo van onze religieuze privé-pamfletjes als wij ons in gemeenschap bevinden.

De liturgie is van God en dan pas van de kerk. De Heer zelf liet ons verstaan dat wij Hem enkel kunnen ontmoeten door geloof, in het luisteren naar de Schrift en het breken van het Brood (Lc 24). Enkel daar zullen wij Hem objectief ontmoeten. Enkel in dit liturgisch rendez-vous kunnen wij allen een bewijs leveren van eenheid, eenheid rondom de objectieve tegenwoordigheid Jezus in Woord en Brood. Dit alles om Zijn en ons offer aan te bieden aan Onze Vader.

Bovendien is het in de liturgie van God (in tegenstelling tot het menselijke samenbrengen) dat wij blootgesteld worden aan Gods pedagogie en Hijzelf de christelijke basishoudingen in ons kan losweken, namelijk: luisterbereidheid, dankbaarheid, vergevensgezindheid, zelfgave en hoop. Het is in de joods-christelijke liturgische gebaren die ons voorgegeven zijn (we hebben ze niet zelf uitgevonden) dat ons geloof tot uitdrukking wordt gebracht. De riten visualiseren wat wij niet kunnen waarnemen opdat wij het voor waar kunnen nemen. Ons geloof wordt geactualiseerd in de tekenen van Woord en Brood.

De liturgie is dus de plaats van eenheid, de symbolische realisatie van het Rijk van God, waar wij vervolgens gezonden worden om de vrede van Christus in de wereld te brengen.

Zou het een waanzinnige gedachte zijn, moesten de kerken die naar eenheid verlangen zich openstellen om de vroeg-christelijke liturgie een kans te geven in de eigen samenkomst? Zou dat niet een praktische stap zijn die we werkelijk kunnen zetten?

Mijn verlangen