Evangelicalen, weg van Rome ...
Thursday, April 19, 2012 at 1:55PM 
Waarom gaan evangelicalen kijken bij Rome? Dit is een gevolg van het ontbreken van duurzame logica in de boodschap. Het accent ligt op een inwendige, oncontroleerbare zielsgebeurtenis die men wedergeboorte noemt. De enige manier om dit onzichtbare te verifiëren is door je te omringen met bevestigende mensen: "Ja, jij bent nu ook gered." Met die zogenaamde love bombing kan je even voort, maar na een tijd worden mogelijk toch enkele kritische bedenkingen gemaakt.
Lastig is wel dat er in de gemiddelde evangelische kerk geen moeilijke theologische vragen gesteld mogen worden. Je zegt enkel "amen". De prediking bevestigt voortdurend dat het evangelie een korte en nauwe boodschap is die je enkel kan blijven slikken als je in staat bent om je blijvend te verbinden met de emosfeer die zegt: "Wij zijn samen uitverkoren, wij horen bij Christus, en dus bij elkaar." Voor velen is dat dus voldoende. Voor al de anderen zijn er twee mogelijkheden.
Als je geen behoefte hebt om je te informeren over het ontstaan van het christendom en de historische ontwikkeling, kan je gaan experimenteren met 'meer van de heilige Geest', veelal met kerk-shoppen tot gevolg.
Durf je het wel aan om te rade te gaan bij de geschiedenis, dan sta je snel oog in oog met een katholieke manier van geloven die bijzonder anders blijkt te zijn dan de optelsom van een aantal jaar evangelicale prediking en bijbelstudie.
Bij wijze van huiswerk heb ik eens enkele evangelicale preken beluisterd die dit jaar gehouden werden in Vlaanderen. Er is op 17 jaar - zolang is het voor mij geleden - niets veranderd.
Er werd de hele tijd gesproken over de kracht van het evangelie. Het begrip 'evangelie' werd niet ingevuld alsof de volheid van de boodschap van Jezus reeds aan het begin van je wandel met God volledig in je ziel en verstand werd gegoten en je die blijvend meedraagt als een soort gnostische rugzak. Later viel wel even wat het al zeker niet is: niet (alleen) voor intellectuelen en niet 'uit werken'. Er werd neerbuigend gesproken over hermeneutiek en homiletiek, wat goed te merken was aan het gebrek aan diepgang van de preek. Maar er was wel "de kracht van het evangelie"! De spreker liet goed verstaan dat hij met hart en ziel geloofde in die kracht en dat die kracht zich zal (zou moeten) manifesteren. Het is erg tegenstrijdig dat het na de preek bijna bijkomstig is of deze kracht nu wel of niet te meten valt. Het evangelie is immers weer eens op krachtige wijze verkondigd.
Maar is dit eigenlijk wel het evangelie? Is hier geen sprake van, wat de RKK noemt, "vermetel geloof", een overmoedig, een roekeloos geloof? Ook een fout verhaal kan intens en zeer charismatisch geloofd en verkondigd worden!
Ik besef natuurlijk dat er ook evangelische sprekers zijn die een betere spreekstijl hanteren en meer inhoud bieden, maar ik vermoed dat een evangelisch predikant interessanter wordt naarmate deze over het muurtje heen durft kijken en hier en daar op eufemistische wijze wat katholieke theologie durft injecteren.
Dus ja, zolang "het evangelie" op deze wijze geperpetueerd wordt, zullen nog heel wat jongeren moeilijke vragen stellen en zich ontdoen van de wel erg kleine geestelijke rugzak. Want om de weg naar Rome af te leggen heb je wel iets meer proviand nodig.
Reader Comments (12)
Ach, zoveel factoren houden weg van en blind voor Rome. Is het van niet kunnen, niet willen of niet mogen? Een 'On the Development of Christian Doctrine' van John Henry Newman is nochtans uit op één week...
Je schetst hier wel een heel ouderwets beeld van de evangelischen. Is dit de situatie in België? Ik ken nauwelijks gemeenten die (nog) aan je omschrijving voldoen.
Je moet echt eens in NL komen kijken. ;-)
@ Jan,
Je kan zelf toch op de vers uitgesproken preek-mp3 klikken en even verifiëren? Als je de nood voelt om je hiervan te distantiëren - we pray to the Lord - dan doe je dus wat ik vermeld in mijn voorlaatste paragraaf, namelijk, jezelf een stuk verwijderen van de '4 geestelijke wetten' en je boodschap verbreden met katholieke inzichten.
Je prikkelt weer lekker ;-). Maar helaas komen ze nog voor, ik heb het zelf nog niet lang geleden meegemaakt in een gemeente waar ik te gast was. De spreker was zendeling en sprak over een stoplicht. Soms zet God het stoplicht op rood en soms op groen. Dat was de boodschap. Dus Jan, helaas het gebeurt nog. Maar!! Ik vind wel dat we genuanceerd moeten zijn. Het niveau in christelijk Nederland is omhoog gegaan, gemiddeld gezien.
@ David,
Het is zeker zo dat dialoog nu met vele evangelischen mogelijk is. Daar ben ik dankbaar voor. Ook dankbaar voor mensen zoals jij, die eerlijk zoeken en zich zelfkritisch durven opstellen.
Ter info:
Uit het huisreglement van de evangelische gemeente van Leuven
In onze relatie met de RoomsKatholieke Kerk maken we onderscheid tussen enerzijds de individuele gelovigen en anderzijds het instituut . We erkennen dat er in deze kerk ware gelovigen zijn. Deze kerk als instituut is echter ver verwijderd van onze inzichten over de openbaring van Gods woord. Alhoewel onze contacten hartelijk zijn, zullen we geen officiele samenwerking met hen aangaan.
@jan
Net als David moet ik zeggen dat in Nederland nog evengoed eenzijdige boodschappen of kort door de bocht evangelies verkondigd worden. Voor mij is dat de bijna wekelijkse ervaring geweest tussen 1980 en 2008. Afgelopen zondag werd dit door enige gezinsleden ook zo beleefd, wat iedereen ter beoordeling zelf zou kunnen naluisteren (beluister bijvoorbeeld zondag 15 april op www.jozua.nl).
Dit is dan één voorbeeld, maar in mijn woonplaats zou ik nog wel andere lokaties weten waar het vaak niet veel anders is (of erger ;-).
Niet dat de homilie van meneer pastoor nu altijd zo inspirerend en doorwrochten is. Maar waar het omgaat is de achterliggende evangelische "theologie"; voor mij vaak duidelijk schots en scheef, zonder een gedegen of consistent fundament. En dat is met Rome toch wel een groot verschil.
@Rob: dank je. Ik beschouw het als een compliment. Ik denk ook dat we het verst komen in het begrijpen van elkaar als we open staan voor wat de ander zegt.
Over dat huisreglement vind ik het moeilijk oordelen (voorzover we dat mogen), zeker omdat dit citaat geschreven is vanuit de lokale situatie waar in de Randstad, hier in Nederland, waar ik woon, de situatie totaal anders is. Ik kan alleen maar raden naar de achtergrond. Maar ik zou zoiets er niet in zetten, omdat het niet bijdraagt aan een constructief contact.
@Mariamne: ik denk dat wat jij zegt de kern van de zaak is. De achterliggende theologie is het belangrijkste.
@mariamne: Kun je iets duidelijker aangeven waar precies de pijn zit? Is het de vrije manier van (s)preken?
@Jan
Het is de methode van spreken, dus niet de manier, van dik hout zaagt men planken, de fundamentalistisch denktrant. Van een andere preek: er zijn verschillende plaatsen in het NT waar over het oordeel gesproken wordt op verschillende wijzen = verschillende punten in de tijd/episoden. Maar het zou een wetenschappelijke studie vragen om hier over tot in de finesses duidelijkheid te geven. Interessant genoeg, maar te veel gevraagd als hobby!
By the way, er zit geen pijn, maar ergernis ;-)
Greetz en tot #twussel?
"Opdat allen één zijn, Vader, zoals Gij in Mij en Ik in U."
Laat ik beginnen met de bedenking dat ik de evangelicale gemeenschap niet ken en mij dus ook niet ga uitspreken over hun geloofsleer noch over hun standpunt(en) tegenover andere christelijke kerken. Ik ben in de eerste plaats geïnteresseerd in wat ons verbindt, niet in wat ons scheidt.
Wat mij tot katholiek maakt, behalve het feit dat ik binnen de katholieke kerk ben opgegroeid, is de traditie, in de meest positieve betekenis die dat woord kan hebben: de over-levering vanaf de eerste apostelen, volgelingen en ooggetuigen, tot op vandaag. Die traditie staat weliswaar niet los van de permanente opdracht om zich te herbronnen aan de evangelies, maar "herbronnen" betekent niet hetzelfde als "het water (altijd maar) heruitvinden". De Schrift en in het bijzonder de evangeliën herbergen een rijkdom die je zonder hulp van anderen niet ten volle kan leren "kennen", in de Bijbelse dubbelbetekenis van begrijpen én waarderen. Vanuit die optiek heeft de Rooms-katholieke traditie bijzonder veel te bieden.
Er werd in één van de andere bijdragen al verwezen naar John Henry Newman. Die heeft - vanuit een anglicaanse kerk met een sterke eigen traditie - in eer en geweten onderzocht welke kerk volgens hem de "ware" kerk het dichtst benaderde, en is zo bij de Rooms-katholieke kerk terechtgekomen. Zijn keuze heeft bijzonder veel moed gevergd in een tijd waarin het anglicanisme nog een échte staatsgodsdienst was.
Ik heb respect en bewondering voor die man, zoals ik ook - jawel - respect en bewondering heb voor Desiderius Erasmus, Maarten Luther en andere mensen die op zoek gegaan zijn en terechte kritiek geleverd hebben op de uitwassen van het katholieke instituut in hun tijd, al betreur ik dat dat bij laatstgenoemde tot een breuk geleid heeft.
Jezus heeft de kerk, de gemeenschap van alle christenen, gewild als een eenheid en zou de versplintering diep betreuren. Daarom moet alle strekkingen, de katholieke kerk incluis, blijven zoeken naar wat ons verbindt en verenigt, meer dan de aandacht te richten op wat ons scheidt. Ik schreef: "Jezus zou de versplintering betreuren". Ik wil mezelf corrigeren: Jezus betreurt de versplintering nog steeds, maar dat betekent ook dat hij tot op vandaag, door de Geest, meewerkt met iedereen die tracht bij te dragen tot het hervinden van de eenheid.
Misschien is dit slechts zijdelings relevant, maar ik vind dit artikel van prof.dr. A. van de Beek in de CV koers heel interessant.
Een verdeelde kerk is een onmogelijkheid. Preken zijn geworteld in meer dan alleen de Bijbel. Ook traditie is belangrijk, en gezag van een centrale kerk. Het duurde voor mij even om dat te leren waarderen. Het is eigenlijk wel heel fijn als je het theologische wiel niet steeds zelf hoeft uit te vinden, maar dat je mag vertrouwen op de kerk eeuwen voor je.