De zoektocht naar een evangelicaal credo
Saturday, May 5, 2012 at 8:20PM 
Patrick Nullens sprak over de historische ontwikkeling omtrent het begrip 'priesterschap aller gelovigen'. Hij gaf bereidwillig toe dat het onderscheid tussen leek en ambt al zeker in het jaar 200 een feit was, maar ging hier vervolgens, zoals te verwachten was, zeer snel over heen. Dat hier minstens 110 had moeten staan - dat is de sterfdatum van Ignatius van Antiochië die in de jaren daarvoor helder verkondigt dat 'waar de bisschop is, daar is de Heer' - is als katholiek wel pijnlijk om zien. Vooral als je weet dat Ignatius deze boodschap niet zelf verzon, maar heeft doorgekregen van diegene die hem de handen opgelegde, niemand minder dan de apostel Johannes zelf. Er werd positief gesproken over de kentering van Vaticanum II met enkele mooie citaten. "Maar hier zie je", sprak Patrick, "hoe de kerk toch weer het ambt er aan toevoegt". En dat terwijl het enkele slides daarvoor al duidelijk was dat het ambt een vaste plaats had van in de vroegste tijden. Ziet er dan iemand de grote tegenstrijdigheid in dit denken?
Jelle Cremers had het over de ware toestand van de actuele generatie evangelicale jongeren en de mogelijkheden die er bestaan om te dialogeren met andere tradities alsook met de jongeren van de eigen kerk die minder kunnen terugvallen op een bekeringsmoment. Jelle benadert de katholiek met respect en verwachting. Dat is wel mooi om te zien. Een aantal mensen uit de zaal had duidelijk moeite met deze openheid.
Het moment voor de responsen viel mij tegen omdat reeds vier personen aangeduid waren om kort te reflecteren over de spreekbeurten. Ik moest dus inzetten op de geschreven vragen die aan de vier sprekers zouden voorgelegd worden die hierop als panel konden reageren. Ik schreef het volgende:
"Ik vermoed dat ik de enige ex-evangelicale katholiek ben die hier vandaag aanwezig is. Misschien is het interessant dat ik kort mag schetsen wat evangelicalen zou kunnen bewegen om de weg naar Rome in te slaan, en hoe dit men dit kan voorkomen ;-)?"
Het panel beantwoordde de meeste vragen, misschien wel allemaal. Mijn vraag werd zelfs niet voorgelezen. Iemand had een vraag geformuleerd over de oorsprong van het evangelisch geloof waarop één van de sprekers, Aaldert Prins, met trots wist te zeggen dat zij inderdaad fundamentalistische wortels hebben en dus fundamentalist mogen genoemd worden. Dit werd sterk gecounterd door Patrick Nullens, die zich bijna verontschuldigde voor de uitlating van zijn confrater. "Historisch heb je een punt, maar ik zou dit vandaag niet meer in de herinnering brengen", verbeterde hij.
Een andere vraag die werd voorgelezen, was, of het niet beter zou zijn om gewoon terug te grijpen naar de Schrift en opnieuw te beginnen, waarop de Amerikaanse spreker, Thomas Marinello, hoofddocent Systematische en Historische Theologie van Tyndale Theological Seminary, met zijn enige Nederlandse woord van die dag stellig antwoordde: "Absoluut, absoluut!" Patrick moest hem vertalen, maar deed dit meestal met blozende kaken. Jelle vervolgde: "Absoluut niet!". Kortom, de vier sprekers die zich mochten richten tot het kruim van de Vlaamse (soms Nederlandse) evangelicale leiders, hadden vier sterk uiteenlopende meningen en zouden dus 4 credo's schrijven, of op zijn minst, met wat geknoei, twee. Waar moet dit naar toe?
Aan het einde van de conferentie lieten Jelle en de moderator een vage mogelijkheid open om op een later, meer gepast moment toch de kans te bieden om een ex-evangelicaal aan het woord te laten. We zullen zien.
Ik dacht, laat ik dan maar even contact maken met twee oudsten uit mijn evangelicale verleden van 17 jaar geleden. Niet alleen waren zij verbaasd mij te zien, maar ook verrast dat ik nog steeds katholiek was, ik en mijn ganse gezin met een zevende kindje op komst. Ik beleef al 17 jaar één credo, en zij - dat vertelden zij mij - zaten in de zaal op hun honger, want wat is nu de ware leer? Toen Jelle zich even aandiende, bleek al snel dat zij diametraal tegenover mekaar stonden. Ik zei dat hun wens van één evangelicale leer en één credo gewoon nooit in vervulling kan gaan - dat werd toch wel mooi geïllustreerd die dag - en dat nu juist dat ene credo, de katholieke kerk aantrekkelijk maakt voor mensen die na een poos subjectiviteit op zoek gaan naar de objectieve aanrakingen van de Heer en de historische christelijke boodschap.
"Gaat het dan zo goed met de Katholieke Kerk", vroeg men mij op retorische wijze. "Neen", zei ik, "wij hebben teveel leden ;-), bovendien willen zij zich niet bekeren". Wij weten zeker wat te doen. Wij benoemen deze opdracht zelfs als de nieuwe evangelisatie! Maar ieder die zich wil bekeren en laten informeren vindt in de kerk een verenigde en bijzonder gedetailleerde geloofsleer en een heldere wijze om zich objectief door de Heer te laten aanraken en omvormen. Dat getuigenis van levensveranderend katholiek geloven is wel degelijk aanwezig als je het durft te verifiëren.
Toen ik getuigde van de doeltreffendheid van de katholieke geloofsweg voor mij, mijn vrouw en kinderen, werd het voor één van mijn gesprekspartners even teveel zodat die switchte naar de vermanende stem, alsof hij de bezwering moest verbreken. "Neen, het katholieke systeem, dat kan het overduidelijk niet zijn!" Waarom dan nog getuigen van het tegendeel, dacht ik.
Op het einde gaf ik mee dat ik het wel wil begrijpen dat Rome als non-option beschouwd wordt, maar dat wanneer dit op die vermanende toon wordt gezegd door een pensioengerechtigde evangelicaal - na al die jaren nog steeds zonder welomlijnd credo - dit toch wel wat misplaatst is. De zachtmoedige houding van de andere persoon kon het evenwicht gelukkig wat herstellen.
Ik reed naar huis en voelde mij onverwacht gelukkig. Ik had namelijk niets in de groep kunnen smijten. Misschien genoot ik van het contrast en van de genade dat dat soort zoeken nu al 17 jaar achter mij ligt. Graag bid ik wel voor hen, opdat zij de mogelijke oplossing voor hun probleem niet genadeloos blijven verwerpen. Maar daarvoor zal het water eerst nog wat hoger moeten komen te staan.
Reader Comments (4)
Mooi verslag Rob! Ik ben er niet bij geweest, maar denk dat het een goed beeld geeft van de verschillen die er onderling tussen evangelicalen bestaan, en zeker met betrekking tot ons standpunt aangaande de RKK. Jammer dat er nog steeds door sommigen niet normaal gesproken kan worden over de katholieken. Want of je het nou eens bent met de katholieken of niet, er is heel veel oprecht geloof in de RKK. Laten we dat nou eens als startpunt nemen van onze gesprekken, evenals de historische waarde van de katholieke kerk. Want natuurlijk heeft de RKK veel meer historie dan de evangelische beweging.
Er moet nog veel gebeuren.
'Het water moet eerst nog wat hoger komen.' Door de a-historische en intern tegenstrijdige denkscheuren was mijn emmertje daarentegen kurkdroog komen te staan. Van overlopen was nooit sprake. (Mij werd geleerd een 'kanaal/schakelbuis van genade' te zijn, maar een overlopend emmertje leek me altijd gezonder) Maar als je omkomt van de dorst, is de ... gelukkig nabij. En er zijn inderdaad een pak te veel onwillige 'katholieken' : )
Mooi artikel, een credo is inderdaad iets om heel zuinig op te zijn, uniek voor de katholieke kerk. Het gebrek aan een credo geeft te denken, voor mij in ieder geval.
Dag Rob - mag ik je de lectuur aanbevelen van het boek "Histoire de Taizé" van Jean-Claude Escaffit and Moïz Rasiwala aanbevelen als vakatielectuur? Daar staan interessante passages in over het leven van Fr. Roger, die als protestants dominee werd gevormd maar doorheen zijn Oecumenische beweging te Taizé steeds meer het "verwijt" kreeg katholiek te zijn gaan denken.