Alleen is maar alleen
Tuesday, August 30, 2011 at 3:48PM 
Maar als bovenvermelde negatieve beoordeling ergens van toepassing zou kunnen zijn, is het wel met betrekking tot de eeuwige discussie omtrent geloof en werken. Voor een buitenstaander moet dit toch overkomen als hermetisch gekibbel of het puberale eigen gelijk willen halen in een technisch dossier dat niets van doen heeft met het echte leven.
Het zijn vooral protestanten die er steeds op terug komen. O ja, en katholieken met een geloofsverdedigende blog, zoals ik dus. Ik beken. Kom, laat ik het er nog eens over hebben.
We hebben het dus over de abstracte term 'rechtvaardiging'. Laat ik dit even parafraseren naar 'aanvaardbaar maken'. Een zondig mens is geen aanvaardbare hemelburger, tenzij er iets gebeurt dat de mens aanvaardbaar maakt. Wat zou dat zijn?
Niemand minder dan de apostel Jakobus leert ons het volgende in de Schrift: "Ziet gij dan nu, dat een mens door werken gerechtvaardigd wordt, en niet alleen door het geloof".
Sinds Luther geloven protestanten het tegenovergestelde: "Ziet gij dan nu, dat een mens niet door werken gerechtvaardigd wordt, en alleen door het geloof". Ja, werkelijk. Ik verzin dit niet.
Ik herinner mij een oude film over Luther, waar hij met een in-inkt-gedrenkte pluim het woord sola of alleen toevoegt boven de schrifttekst waar sprake is van rechtvaardiging door geloof. Hij voegt toe wat leek te ontbreken. Later ondernam Luther ernstige pogingen om het boek van de apostel Jakobus uit de bijbel te verwijderen. Je ziet het: aan geloof wordt 'alleen' toegevoegd en de term rechtvaardiging door werken moet verdwijnen.
Omdat het Luther niet gelukt is om het boek Jakobus uit de Schrift te verwijderen, zal je merken dat protestanten het bezwarende vers uit het boek Jakobus ogenblikkelijk beginnen te counteren met andere bijbelteksten, alsof de bijbel met de bijbel weerlegd moet worden. Als de protestant moet kiezen tussen de apostel Jakobus en Luther, kiest deze voor Luther. Men verkiest de hervorming, boven de oorsprong. Het a priori is zo groot dat het elke lezing van de Schrift voorafgaat. Elk bezwarend vers, en dat zijn er legio, wordt meteen afgezwakt en weggeduwd achter makkelijkere bijbelverzen. Spijtig genoeg is de bijbel zelf niet bij machte enige inconsequentie te onderlijnen en kan het boek niet anders dan elk menselijk gedrag en geforceerde interpretatie ondergaan. Men leest verder alsof er niets aan de hand is. De theologie primeert: de mens wordt door geloof alleen en niet door werken gerechtvaardigd. Sola Fide.
Waarom is dit zo belangrijk voor hen? Omdat zij een strijd voeren tegen wat sommige onder hen religie noemen. Zij denken dat de katholieke kerk leert dat de mens zichzelf voor God aannemelijk moet maken door goed of zelfs heldhaftig gedrag. Het komt hen over dat het evangelie van Jezus Christus verkeerd begrepen en voorgesteld wordt en dat daardoor tekort wordt gedaan aan de eer die alleen God toekomt.
Ze hebben er moeite mee dat de katholieke kerk haar gelovigen voorhoudt dat hun liefde voor Jezus enkel openbaar wordt door zijn geboden te onderhouden; dat de gelovigen tot het einde van het leven moeten volharden om gered te zijn; dat de gelovigen hun heil moeten bewerken en zich moeten inspannen om hun roeping waar te maken om ten slotte op het einde van het leven de redding in ontvangst te nemen. (1)
Alsof de katholieke kerk niet zou weten, noch onderwijzen dat al onze inspanningen, al ons bewerken en al ons volharden, in God moet gebeuren, als vrucht van genade welke alles in ons voorbereid. Alsof de kerk de bovenstaande opdracht geeft aan de "kinderen van ongehoorzaamheid". Neen, de kerk vraagt dit van de gedoopte, van elke ondergedompelde in Christus, van elke uitverkorene die in staat is gesteld om zijn roeping waar te maken.
Ook voor de katholieke kerk wordt de mens om niet gerechtvaardigd door Christus en kan de gelovige nooit roemen omdat alles nu eenmaal een gave van God is. Maar God zal toch niemand rechtvaardigen en daarna aanvaarden dat deze in slechte werken gaat wandelen? Daarom moeten wij kiezen voor de goede werken die Hij voor ons heeft klaargelegd. Niet de werken der wet of de wetsvereisten van het oude verbond, natuurlijk. Neen, wel de werken van het nieuwe verbond, ingegeven door de heilige Geest.
Als we dat niet doen, zullen wij onze roeping, ja zelfs onze uitverkiezing niet kunnen waarmaken en zullen wij naast onze redding grijpen (2 Pt 1:10). Iedereen die dat verzwijgt, moeten we aanklagen. De voorgangers die de gelovigen ogenblikkelijke maar ook uiteindelijke redding garanderen, moeten we aanduiden als voorspoedsverkondigers die de Schrift verdraaien. Mensen laten zich te graag voorliegen en zijn altijd te vinden voor een dieet dat geen moeite kost. We dienen dus op te treden tegen de verspreiding van vermetel geloof.
We moeten dus stellen dat God ons reeds rechtvaardigt, ons aanvaardt, ten gevolge van ons geloof, totaal onverdiend. Deze aanvaarding is het startpunt dat oplevert dat wij, opgenomen in de kerk, ontvangers worden van de benodigde genade om een nieuw leven van bekering te kunnen leiden. Het is geen eindpunt want, zegt Jakobus, wat voor nut heeft het indien iemand zegt dat hij het geloof heeft maar niet de werken? Kan zo'n geloof iemand redden? Neen dus. Onze initiële rechtvaardiging door geloof is dus een vooruitblik op onze uiteindelijke rechtvaardiging door werken. Het is wel degelijk zoals het in de Schrift staat: een mens wordt door werken gerechtvaardigd, en niet alleen door het geloof.
Anders gezegd: We worden gered, opgetild uit de genadeloze wereld waar we alleen maar verloren kunnen gaan, om toegang te krijgen tot Gods genade, Gods hulp. Enkel deze hulp zal ons in staat stellen om de goede werken die God voor ons voorbereid heeft, te verrichten. Als wij deze genade benutten, als wij vrijelijk meewerken met Gods genade, dan zullen wij uiteindelijk gered zijn en zal ons toegang worden verleend tot het Koninkrijk. Geen garantie - het hangt nog steeds van ons af - maar wel geen excuus meer: God heeft ons alles gegeven om het doel te bereiken. Er zijn dus twee dimensies verbonden aan redding en twee polen met betrekking tot rechtvaardiging.
Ik besef dat vele protestanten met bovenstaande uiteenzetting van geloof en werken zullen instemmen, en zelfs hele stukken uit het concilie van Trente met stijgende verbazing zullen kunnen beamen. Daarom klopt het mogelijk dat de slingerbeweging stilaan de andere richting uitgaat. Misschien ken je deze uitspraak?
Een goed katholiek gelooft en een goed protestant werkt.
Helder, niet? Het klopt ook, denk ik. Laat ons dan samen gaan voor het volle evangelie van geloof en werken. Laten we elkaar eraan herinneren dat wij uit onze werken de kwaliteit van ons geloof kunnen tonen. Zo heeft de ongelovige wereld er ook nog iets aan, namelijk een overtuigend getuigenis. Ook kan het een sterke basis vormen om op rustige wijze gesprekken te voeren over de vérstrekkende consequenties van het in-Christus-zijn, zoals het stellen van daden van eerherstel en offervaardigheid. Dat is namelijk een dimensie die ontoegankelijk blijft door de bottle neck van Sola Fide.
Graag wil ik eindigen met een citaat uit het concilie van de contra-reformatie.
Als derhalve door God het hart van de mens door de verlichting van de Heilige Geest zonder welke de mens zelf niets doet, hoogstens kan hij haar afwijzen, is aangeraakt, kan hij toch niet zonder de genade Gods, zich bewegen naar de gerechtigheid, ten overstaan van Hem, door zijn eigen vrije wil. Vandaar als door heilige Schrift gezegd wordt "Keert om tot Mij en Ik zal Mij omkeren tot U" (Zach. 1:3) worden wij in onze vrijheid aangespoord, als wij antwoorden "Bekeer ons o Heer, tot U en wij zullen worden bekeerd" (Klg. 5:21), belijden wij dat Gods genade ons vooruit gaat.
Reader Comments (21)
Mooie post, Rob.
Ik vermoed dat de meeste protestanten wel zullen beamen dat een geloof zonder werken dood is, maar natuurlijk is de technisch-theologische discussie belangrijk. Ik heb soms de indruk dat tussen de theologische overdenking en het praktisch beleefde geloof er een grotere kloof ligt bij protestanten. Als je theologisch discussieert, heeft men het erg tegen de 'werken' en is het 'sola fide', daar is niet van af te wijken, dat zit als het ware in hun traditie ingeburgerd. Maar als je het dan praktisch bekijkt, moet je wel elke dag de Bijbel lezen, bidden, naar de bijbelstudiegroep gaan, je inzetten in de gemeente,... Dus geloof zonder werken, daar klopt iets niet aan.
Ik wist van die toevoeging van Luther niets af voor ik naar de katholieke kerk begon te gaan, dus ik vraag me af of het niet te weinig bekend is.
Evenmin bekend is volgens mij de gezamenlijke overeenkomst die het Vaticaan en de Lutheraanse Wereldfederatie in 1999 ondertekenden over de rechtvaardigingsleer. Het akkoord diende om een einde stellen aan een eeuwenoude discussie, die reeds dateert uit de tijd van Luther.
Artikel hierover vind je hier.
Casus:
Een kindermisbruiker gelooft in Jezus, dat Hij de Zoon van God is en naar de wereld gekomen is om die wereld met God te verzoenen. Hij gelooft in God, leest vaak de Bijbel en bidt regelmatig.
Stel, hij gelooft en doet dit alles, terwijl hij toch zijn kind blijft misbruiken.
Sola fide toch?
Ben ik blij dat er nog een vagevuur is :p
Alleen wel erg spijtig dat je Luthers context amper in rekening brengt. Luther hervormde in een tijd waarin de RKK wel volledig de verkeerde kant uitging met werken. In dat perspectief is het volledig begrijpelijk waarom Luther zo reageerde, meer nog: het is goed dat Luther daar een halt aan riep. Zonder Reformatie geen Contra-Reformatie en laat ons eerlijk zijn; aan die Contra-Reformatie had de RKK grote nood.
Toegegeven, er zou in de evangelische kerken meer aandacht mogen zijn voor werken van geloof, maar het beeld dat je hier schetst is me toch wat te eenzijdig. Er zijn heel wat evangelischen en protestanten die - zelfs al hebben ze het moeilijk met Jakobus - Paulus wel ter harte nemen. En Paulus schrijft in Efeziërs 2: "8 Door zijn genade bent u nu immers gered, dankzij uw geloof. Maar dat dankt u niet aan uzelf; het is een geschenk van God 9 en geen gevolg van uw daden, dus niemand kan zich erop laten voorstaan. 10 Want hij heeft ons gemaakt tot wat wij nu zijn: in Christus Jezus geschapen om de weg te gaan van de goede daden die God heeft voorbereid." Daarin staat duidelijk dat principe van Sola Fide beschreven, maar tegelijk is daar wél meteen duidelijk dat de Sola hier niet staat als een excuus om geen goede daden te doen. Het is duidelijk dat Sola Fide hier de bron van redding betekent: het geloof in God.
Paulus geeft echter meteen aan dat het geloof resulteert in goede daden, net zoals Jakobus dat ook aan bod laat komen. Geloof uit zich in een veranderende houding. Ik heb een stuk minder problemen met Sola Fide dan jij, maar dat heeft blijkbaar vooral te maken met jouw - mijns inziens - nogal eendimensionale begrip ervan.
Daarbij, ik denk dat de tekst waar ik al het meest over heb gepreekt Jak. 2:14-26 is, en ik heb nog geen enkele keer zware kritiek gekregen van evangelischen hierover. Dus dat die tekst zo gevoelig ligt, ik durf het te betwijfelen.
Inhoudelijk komen we redelijk overeen hoor, ik vind het gewoon erg jammer dat je zo polemisch tegen evangelischen en protestanten te keer gaat, maar dat zal ook wel contextgerelateerd zijn zeker.
Goede vriend Job,
De houding en de keuze van Luther was niet de logica zelve. Hij was een uitdrukkelijk man met een probleem of twee. Ook de wens om te trouwen (met een celibataire zuster) was erg uitgesproken. Zoals het veel gebeurt in de geschiedenis moet soms eerst de kerk er aan geloven alvorens men de vrijheid verwerft om een ander probleem uit de weg te ruimen. Terwijl Luther als held kan afgebeeld worden was hij eigenlijk gewoon een ongehoorzame augustijnermonnik met een moeilijk karakter die naar het beëindigen van zijn leven toe helemaal niet zo trots was op de escalatie van nog veel meer ongehoorzaamheid. Jawel, de christelijke verdeeldheid heeft onderaan ook zijn signatuur staan.
Ik prijs daarom de vele monniken die trouw gebleven zijn aan de kerk en een echte weg van heiligheid gevonden en geleefd hebben. Ook in die tijd zijn er vele heiligen op te tekenen en moeten we, met ons gebrek aan interpretatiecapaciteit, die tijd niet negatiever omschrijven dan onze eigen 'donkere eeuw'.
Een tegenreformatie is letterlijk wat het is: een teniet-doen van de onwaarheden van de nieuwe leer van de reformatie. Een concilie ter bescherming van de christelijke leer. En jawel, het is ook een kans om bepaalde aspecten scherper te stellen of ruimer te schetsen. Heb je het leerstellig gedeelte over de rechtvaardiging al eens gelezen? Leert de RKK hier iets dat ze daarvoor niet leerde?
Waarom is mijn beeld eenzijdig? Zal de evangelische beweging beamen dat wij gerechtvaardigd worden door werken? Neen. Gelooft de meerderheid dat ze met zekerheid gered zijn en dat hen niets meer kan overkomen? Jazeker.
Je haalt Paulus aan. Maar de oplettende lezer merkt op dat ik Ef.2 en Rom.3 perfect verwerkt heb in mijn tekst, net zoals de RKK dat ook doet in de conciliaire teksten. Dus dit is geen protestantse dimensie die ons zou ontbreken. Dat probleem stelt zich niet, want een goed katholiek gelooft, terwijl een correct protestant MAG werken, maar met regelmaat hoort dat dit eigenlijk een roomse misvatting is. En dat is wél een probleem dat aangekaart moet worden. Geen opgeklopte polemiek, maar een ernstig theologisch probleem met echte pastorale problemen. Vermetel geloof is een echt probleem met gevolgen voor de eeuwigheid.
Als redding twee dimensies heeft waarvan geloof de eerste realiteit is, en werken de noodzakelijke tweede, dan is de uitdrukking Sola Fide een scheiding die volledig vermetel en misleidend is. Als die ene dimensie kunstmatig wordt afgezonderd, wie is er dan één-dimensioneel?
Als je het volledige artikel leest, hoef je niet te concluderen dat het gaat om 'te keer gaan tegen' evangelischen. Het aanduiden van misverstanden maar ook het aanduiden van flagrante ongehoorzaamheid aan de Schrift heeft zijn nut. Het kan misschien openbaren dat de reformatie op andere punten gelijkaardige problemen heeft.
Wie oren heeft om te horen ...
De eerste tijd dat ik op internet zat, kwam ik (toevallig) meerdere sites tegen die dit thema vanuit Jacobus bespraken. De toon was meestal zakelijk en de uiteenzetting voor mij geloofwaardig (op dat moment). En ik kan mij daarbij niet herinneren dat er expliciet tegen de Katholieke leer werd gepropageerd. impliciet zal best het geval zijn geweest???
Door bovenstaande polemische insteek raak ik echter een beetje in de war. Er wordt over/van evangelischen dingen gesteld die ik niet zo goed kan plaatsen. De 'officiële' benadering zal inderdaad altijd gericht zijn op geloven in het volbrachte werk van Christus. De praktijk van het christenleven komt daarna, in prediking, voldoende aan bod als het gaat om 'goede werken'. Men benoemt dit niet activistisch of als basis van het heil, maar men sluit aan bij thema's als het afleggen van de oude mens, levensheiliging, naastenliefde en het aandoen van de geestelijke wapenuitrusting e.d. En wie in zonde leeft, in welke mate wordt meestal niet zo expliciet verwoord, die loopt wel degelijk kans het heil te missen. Ik heb het eigenlijk nooit anders gehoord, dus de scherpte van je betoog werkt bij mij een beetje averechts. Voor de rest lijkt het me een goede zaak op te roepen tot goede werken, wat je er ook verder mee bedoelen mag.
Zeg Rob, ik heb een reactie. Maar ik had zoveel woorden nodig, dat ik bang ben dat het hier niet in een comment past. Ik verwijs daarom maar even naar mijn eigen blog en ik heb er maar meteen een open brief van gemaakt.
Een inhoudelijke reactie, maar ook een handreiking ...
http://tinyurl.com/3l7n4be
Nog maar even een aanvullende reactie, omdat mij weer wordt verweten dat ik er niet inhoudelijk op in zou gaan ...
Het verwarrende is namelijk dat de zaken waar ik het mee eens ben, weer direct worden tenietgedaan door tegengeluiden.
Een voorbeeld:
'Ook voor de katholieke kerk wordt de mens om niet gerechtvaardigd door Christus en kan de gelovige nooit roemen omdat alles nu eenmaal een gave van God is.'
Kijk, dat herken ik, ben ik het mee eens. Maar vervolgens ga je toch weer, na een hele lange aanloop, de andere kant op:
'Onze initiële rechtvaardiging door geloof is dus een vooruitblik op onze uiteindelijke rechtvaardiging door werken. Het is wel degelijk zoals het in de Schrift staat: een mens wordt door werken gerechtvaardigd, en niet alleen door het geloof.'
Waarom bijt je je zo vast in deze tekst? Waarom bekijk je hem niet in het licht van de context, maar ook met andere teksten, die wel heel duidelijk spreken over de rechtvaardiging door het geloof alleen?
Misschien omdat het je enige houvast is in deze discussie, die overigens destijds veel feller en fanatieker is gedaan? Het was een bevrijding voor veel mensen om te horen: nee, we hoeven het niet te verdienen, we mogen het geloven, wonder van genade. Het is al lang volbracht, op Golgotha, de Brug ligt over de kloof. We kunnen er over.
Maar dan nog. De opdracht blijft staan. Die is ook duidelijk. Hem volgen, vrucht dragen, een naaste zijn, werken doen die klaarliggen. Op het fundament van Christus, bouwen we dan de 'werken' van het geloof op: goud, zilver, hout, strooi; alles zal door het vuur gaan volgens 1 Kor. 3. Er is dus een beoordeling, een vorm van beloning. Ik heb ergens anders gelezen dat onze werken de kroon zullen zijn, die we later in de hemel weer voor de voeten van God zullen werpen. Om Hem de eer te geven ...
Met mijn reactie loop ik het risico naïef genoemd te worden, en misschien overzie ik niet alle consequenties van de bijbelteksten die in de blog genoemd worden. Eerder zei iemand al (weliswaar grappend), dat ik nog eens katholiek wordt. Maar toch ga ik zeggen wat ik vanmiddag al op Twitter naar Rob schreef: ik kan niets anders dan de blog onderschrijven. Zoals Rob al eerder opmerkt, verwerkt hij andere bijbelteksten over rechtvaardiging in zijn verhaal, al noemt hij niet uitdrukkelijk de verwijzingen, voor mij was het duidelijk.
Voor mij is het geloof en werken. Ik kan daarom ook Jacobus 2:24 volmondig onderschrijven.
Wat mij vanmiddag nog te binnen schoot, is dat we niet moeten doen alsof alleen katholieken het over rechtvaardiging door werken hebben. In enkele protestantse stromingen moet hard gewerkt om aan het eind behouden te worden, geloofszekerheid is daar ook ver te zoeken. Wat dat betreft lees ik in de blog hierboven veel meer geloofszekerheid dan we soms elders aantreffen.
Ik was eerst niet van plan te reageren, omdat ik me wat stoorde aan de toon van sommige passages. Toch maar even een reactie, naar aanleiding van wat David zegt.
Ik vind het inhoudelijk ook een mooie blog. Met name de kreet: "een goed katholiek gelooft, een goed protestant werkt" ervaar ik als verbindend.
Alleen jammer dat het in het begin zo nadrukkelijk antithetisch geformuleerd moet worden. Zo staan er een paar dingen over Luther in die gewoon niet kloppen met de werkelijkheid. Verkeerde beelden over en weer in stand houden brengt ons niet dichter bij elkaar.
Zou je Luther's "de vrijheid van een christenmens" (opgedragen aan de Paus) lezen, dan zou dat ook herkenning bij Rob oproepen, vermoed ik. Het geschrift bewijst in ieder geval dat het christelijk leven ook volgens Luther wel degelijk goede werken voortbrengt.
Inhoudelijk heb ik geen problemen met geloof en werken. Wat dat betreft ben ik het wel met David eens.
Waar ik wel moeite mee heb, is dat de werken deels op eigen conto van de gelovigen geschreven worden.
Rob schrijft:
"Enkel deze hulp zal ons in staat stellen om de goede werken die God voor ons voorbereid heeft, te verrichten. Als wij deze genade benutten, als wij vrijelijk meewerken met Gods genade, dan zullen wij uiteindelijk gered zijn en zal ons toegang worden verleend tot het Koninkrijk."
Vrij vertaald: Weliswaar met Gods hulp, zijn het toch mijn eigen werken. Ik zie het anders. Het zijn niet mijn werken, maar die van Jezus, die Hij door de heilige Geest in mij werkt. Uiteindelijk is ook de heiliging Gods werk, en niet mijn eigen werk. Ik mis in dit gedeelte Romeinen 8 over het leven door de Geest als bron van goede werken.
Het hele heil, van begin tot eind, is Gods werk, in mij en door mij. Daar draag ik geen centimeter aan bij.
Dat is denk ik de kern van de kwestie: is het heil 100% Gods werk? Of is er samenwerking tussen God en de mens. De katholieke visie is volgens mij de tweede optie. Maar ik hoor het graag als dat ook anders is.
En David: oppassen, anders word je nog katholiek ;-)
Nog een slotvraag: stel je gelooft in Jezus, maar dwaalt een tijdje af, en per ongeluk ga je net tijdens die afdwaling dood. Ben je dan gered of niet? Mijn antwoord is: ja. Eens gered, altijd gered.
Waarom zijn wij als protestanten altijd zo bang om "werken" aan onszelf toe te schrijven? Wij mogen totaal niets van onszelf hebben, bang om onszelf op de borst te kloppen.
Natuurlijk is heiliging Gods werk en doen wij de werken die Hij vantevoren heeft bereid, maar WIJ doen het! WIJ moeten besluiten in aktie te komen. Als wij dat niet doen, kan God nog zoveel voorbereiden, maar gebeurt er niks!'
God heeft ons mensen helemaal niet nodig, maar heeft ervoor gekozen Zijn plan door mensen heen te voltrekken, maar natuurlijk heeft Hij de regie. Dus het gaat niet om het zoeken van eigen eer, maar we moeten de menselijke verantwoordelijkheid niet verwaarlozen.
@Wim
How can you be so sure? Wat versta jij onder een beetje afdwalen. And what about een beetje veel? Leidt zonde niet tot de dood? En hoe zit het met echte geloofsafval? En wat versta jij onder de zonde tegen de Heilige Geest? Misschien mag ik je verwijzen naar het gedetailleerde onderwijs van bijbelleraar Andrew Wommack hierover, als je er voor open staat.
Dank Anton voor, deze maal, een inhoudelijke reactie.
Je detecteert zeer goed dat er elementen zijn die je niet kan bevestigen. Het begint al met de twee elementen in Jak. 2:24. Noch afzonderlijk, noch samen kan je hier de Schrift beamen. Je hebt een heuse bijbelstudie nodig om te vertellen dat Jakobus hier niet bedoelt wat hij letterlijk schrijft.
Nergens leert de Schrift 'rechtvaardiging door geloof ALLEEN'. Vandaar dat de RKK beide dimensies volledig verzoent. Die context is ruim aan bod gekomen.
Jij herkent je dus in de helft van het verhaal. De andere helft ervaar je gewoonweg in je geloofsleven. Als je eerlijk bent tenminste. Het is enkel jouw theorie die dit blijft weerleggen. Wiens geloof vermindert, stopt met werken. Wie zich niet meer inspant, gaat verloren. Ook in jouw geloofsomgeving, heb je hiervoor voldoende illustraties.
"Je hoeft niet te diëten!" klinkt erg bevrijdend. Tot het leven aantoont dat het een bedriegende boodschap is.
"We kunnen er over." schrijf jij. Dat 'kunnen' is katholieke leer. En dat 'er over gaan' zijn de werken die van ons verwacht worden. Het zou het bedrog zijn, dit te vernauwen tot één subjectief moment van overgave.
Maar daar laat jij je toch niet aan vangen, of wel?
Dag Wim,
Hoe anders dan storend kan het zijn als blijkt dat sola scriptura-voorvechters een volledig vers moeten tegenspreken.
Je kan natuurlijk zeggen dat je akkoord gaat met het vers. Maar vervolgens moet je beide gedachten, namelijk, rechtvaardiging door werken én rechtvaardiging niet alleen door geloof, flagrant tegenspreken.
Het blijft de allerbeste illustratie van theologie ofte reformatie die de bijbellezing voorafgaat. De antithese is het geschenk van Luther aan de wereld.
Trouwens, geen enkele partij twijfelt er aan dat waar geloof vruchten voortbrengt. Dat die vruchten überhaupt kunnen ontstaan, kunnen groeien is omdat God dit mogelijk maakt. Alle eer aan Hem. Maar de werken, onze inspanningen die er voor zorgen dat de vrucht rijpt en niet verkommert en dat er méér vrucht komt, staan wel degelijk op onze conto. Iemand die dat ontkent, neemt Gods heilsplan niet ernstig en staat ten dienste van dode theologische letters en neemt eer weg van God.
God respecteert de vrije wil. Met die vrije wil kunnen wij slechte werken voortbrengen en goede vruchten verliezen. Wie dat ontkent, verspreidt vermetel geloof.
Dan jouw vraag: "Stel je gelooft in Jezus, maar dwaalt een tijdje af, en per ongeluk ga je net tijdens die afdwaling dood. Ben je dan gered of niet? Mijn antwoord is: ja. Eens gered, altijd gered."
Als ons wordt voorgehouden: "Behoud het geloof", dan is dat om ons te waarschuwen dat we de gevolgen van verwaterend geloof niet mogen onderschatten. Wie niet langer gelooft, stopt met werken. Iemand die zich niet langer inspant, mag er aan twijfelen dat hem toegang tot het Koninkrijk zal worden verleend. Maar, een ommekeer is altijd mogelijk maar ook noodzakelijk!
Een illustratie van het protestants Jakobus-probleem
Wanneer protestanten zwart-op-wit met de Jakobus-problematiek geconfronteerd worden, concluderen ze nogal snel dat het om een oneerlijk vergelijken gaat of dat het zelfs om een karikatuur gaat. Ik heb de test al verschillende keren gedaan en heb er zelfs bewust eentje bewaard ter illustratie.
Gesprek op Twitter met @wizky (03/09/2011)
instantypo
Ben op zoek naar de eerste Protestant die hiermee akkoord gaat: "Wij worden door werken gerechtvaardigd."
wizky
Die ga je niet vinden Rob! De rechtvaardiging is alleen door Christus, de werken zijn slechts vrucht van de rechtvaardigmaking!
instantypo
Mag ik de vraag dan vervolledigen? Ben op zoek naar de eerste Protestant die hiermee akkoord gaat: "Wij worden door werken gerechtvaardigd en niet alleen door geloof."
wizky
Sorry, daarmee kan ik nog steeds niet akkoord. Alleen, eerst en altijd Christus. Werken zijn steeds secundair. #WelBelangrijk
instantypo
Je beseft toch wel dat je Jakobus, de Schrift dus, letterlijk ontkent nu?
wizky
Neen, aan een dergelijke zonde zou ik mij niet schuldig willen maken!
instantypo
Kijk, dat is dus het flagrant probleem dat ik in mijn blog aansnijdt. Je ontkent letterlijk wat Jakobus schrijft en ontkent het!
instantypo
Opnieuw: "Wij worden door werken gerechtvaardigd en niet alleen door geloof"? Geloof jij dat ook?
wizky
Nee, dat ben ik niet tegengekomen. Waar staat dat?
instantypo
Misschien heb jij een andere vertaling. Kan jij even Jak. 2:24 citeren voor mij?
wizky
"U ziet dus dat iemand rechtvaardig wordt verklaard om wat hij doet en niet alleen om zijn geloof."
instantypo
Dus, een mens wordt rechtvaardig verklaard om wat hij doet en niet alleen om zijn geloof. Amen?
wizky
Nee, Jakobus leert dat rechtvaardiging geschied door een geloof dat zich bewijst door haar werken.
---
Als het woord karikatuur moet vallen, dan geeft de protestant er in dit geval toch zelf de aanleiding toe.
Zoals je mijn tweets nu netjes in de context plaatst, moet je ook het 24e vers van Jakobus 2 netjes in haar context plaatsen, Rob!
Ik zeg Amen op Jakobus 24:2 in haar context, namelijk dat het draait om een levend geloof dat zich uit door haar werken.
De kindermishandelaar in het eerste bericht uit deze rij, heeft geen levend geloof, en is dus ook niet gerechtvaardigd. Jakobus betuigt juist dat zoiets niet kan. Het kan niet bestaan dat je gelooft, maar geen werken laat zien.
Dag Whizky,
Het mag ondertussen glashelder zijn dat de context die jij nodig hebt, je protestantse theologie is, die je het naakte vers doen tegenspreken.
De RKK heeft geen moeite met het naakte vers Jak.2:24, noch met het naakte vers Ef. 2:8. Waarom? Omdat de kerk beide dimensies altijd heeft voorgehouden. Het wordt pas moeilijk als je de Traditie verlaat en je de geforceerde theologie van één mens (zo begon het in ieder geval) moet gaan inpassen. Het is toch niet voor niets dat juist die hervormer wou afrekenen met de brief van Jakobus?
Ook jij rekent ermee af, door te verwijzen naar "context". Jakobus zegt dat de mens door werken gerechtvaardigd wordt. Jij zegt dat de mens niet door werken gerechtvaardigd wordt. Zo volledig is de tegenstelling.
Het blijft indrukwekkend om je het zo zwart op wit te zien doen, en dat zonder blozen (zo lijkt het wel).
Beste Rob,
Zou het kunnen dat wat je de protestanten (wie dan ook), verwijt, namelijk de context erbij te betrekken (de Bijbel wel te verstaan), voor jou ook opgaat, namelijk de Traditie erbij betrekken en die dan vervolgens op een zelfde niveau zet als de BIjbel?
Dat is het wezenlijke verschil tussen de protestant en de katholiek ... en nogal wezenlijk ook inderdaad. Dat is feitelijk de kern van de discussie.
En als je niet ingaat op inhoudelijke argumenten, van wie dan ook, heeft het weinig zin om verder te discussiëren, want dan komen we ook nooit een steek verder.
Als we maar wel elkáár blijven respecteren en accepteren, het is al vaker gezegd. En niet telkens weer terugkomen en karikatuurtjes opwerpen ...
Beste Anton,
Het is mijn stelling dat elke kerkgemeenschap de Schrift leest vanuit Traditie. Enkel de RKK stelt dit uitdrukkelijk, maar iedereen doet het.
Het gaat dus om de geloofwaardigheid van de gehanteerde Traditie. Sola Scriptura is dan ook een abstract principe waar protestanten helemaal niet in slagen.
Een goed protestant werkt én een ware protestant leest vanuit zijn traditie.
@Rob,
Ik zal geenszins ontkennen dat we de verantwoordelijkheid hebben om te werken. Maar m.i. verwacht je teveel van de vrije wil.
De juiste theologische samenhang vinden we volgens mij in Filippenzen 2:12-13. "Daarom, geliefden, omdat u altijd naar mij geluisterd hebt, niet alleen in mijn aanwezigheid maar nog veel meer nu ik afwezig ben: bewerk uw redding met eerbied en ontzag. God immers brengt in u zowel het willen als het doen tot stand, om zijn welgevallen te verwezenlijken."
Dus ook onze wil om het goede te doen komt bij God vandaan. Hij is de bron van alle goeds. Ook van mijn goede beslissingen.
Is er iemand die twijfelt dat alles van God komt? Is er iemand die twijfelt dat het goede van goede bedoeling van God, die de goedheid zelve is, komt?
En toch moeten we onze redding bewerken. Omdat God ons vrij laat in de keuze of we ons willen inspannen om onze roeping waar te maken, of niet.
@Rob,
Je laatste antwoord lijkt vooral voort te komen uit dogmatische vooronderstellingen. Ik ben benieuwd hoe jij de door mij op tafel gelegde bijbeltekst leest.
Bij de oude 'doet God het?' of 'doe ik het zelf?' - tegenstelling, die de Traditie voor zover ik weet niet kent (We staan God toe - in vrijheid - al dan niet in, door en met ons te werken), is de lezing van Dr. Peter Kreeft met Tolkiens 'Lord of The Rings' als leidraad me bijgebleven: "Fated and Free — The integration of predestination and freewill; an insightful perspective via Lord of the Rings." (www.peterkreeft.com, featured audio, free, theology) Misschien ook het beluisteren waard voor niet-Tolkienfreaks?