relevant geloven

Pinksteren, reden om te geloven

Rob — Sat, 18 May 2013 21:44:25 +0000

Omdat hij een goed mens was? Neen, dat is niet de reden waarom wij geloven in Jezus. Wij noemen hem goed omdat hij iets goeds voor ons gedaan heeft. Hij heeft ons verlost en een slecht mens doet zoiets niet. Een goed mens trouwens ook niet. Die moet zorgen voor zijn gezin, of zijn werkgever tevreden stellen. Jezus is meer dan goed, hij is verlosser. Maar van wat zijn wij verlost? Niet van de Romeinse bezetter, niet van de gewetenloze crimineel en niet van politieke corruptie. Niet van hongersnood, niet van de tsunami en niet van pancreaskanker.

Toen zij met hem rondtrokken zagen zijn leerlingen reeds de hoop, zij voelden de euforie. Het was een echte voorproef van het fantastische rijk van God dat zich warempel begon aan te dienen. Het kan niet anders of zij moeten gedacht hebben dat het nu niet meer verkeerd kon lopen. Met iemand als Jezus moet alles veranderen. Misschien is hij de eeuwige die de dood niet zal smaken, en wij met hem? Maar niet alles veranderde. Hij stierf, even kwetsbaar als een gewoon mens. Dus, wisten zij, zullen wij ook sterven, want de dienaar staat niet boven zijn meester.

Met deze diep-kwellende teleurstelling moeten wij rekening houden. Het totale failliet van het geloof in die ene en enige die het rijk van eeuwige hoop aankondigde. Wat een dramatische verwonding van de ziel van al de mensen die naar hem opkeken. Een mes, recht in het hart van de levensverwachting. Kijk maar naar Judas. Zo verstikkend was het allemaal geworden. "Vader, waarom hebt gij mij verlaten!?"

Hoe kan daar een universeel geloof uit geboren worden? Een geloof dat nota bene zal verkondigen dat het Rijk van God daadwerkelijk aangebroken is en dat niets verloren is. We moeten er diep van overtuigd raken dat het Christus-geloof en de imitatio Christi totaal onmogelijk zijn. Je bouwt geen universeel bouwwerk als eerst het fundament ervan volledig implodeert. Je kan niet naar boven toe werken door je voeten stevig te plaatsen op de mist.

Er is iets gebeurd. Iets ingrijpend. Iets dat de angstige gebroken zielen die zich met Jezus hadden verbonden, heelde en een onwaarschijnlijke dosis adrenaline toediende. Heb ik het over de verrijzenis? Ja, maar dan slechts onrechtstreeks. We lezen immers in de Schrift dat zelfs een gereporteerd leeg graf de reizigers naar Emmaus koud liet. Ze zijn het niet eens gaan verifiëren. Anderen herkenden de Opgestane pas na lang aandringen. Weer anderen durfden het hem niet vragen. Twijfel, niet-herkenning, bijna-hoop, angst om de ongepaste vraag te stellen, dan eindelijk, een moment van herkenning, en juist dan verdwijnt hij weer uit hun zicht. Wat is hier aan de hand? Hij is niet op te sporen en komt slechts wanneer hij zelf wil om dan snel weer te verdwijnen. Het lijkt erop dat hij er is, maar dan vaart hij reeds ten hemel. En weer twijfel, onzekerheid, ja zelfs angst. Maar wel gedeelde angst. Onzekerheid in verbondenheid. In de bovenzaal is er sprake van een gezamenlijk wachten, van een uitkijken naar iets, naar iets van betekenis. Wat dit ook moge zijn, het moet neerdalen van omhoog, vanuit de bovennatuur, want laten we eerlijk zijn, de natuur, de geschiedenis lijkt ons volledig in de steek te hebben gelaten. Als hier beneden enkel depressie is, dan moet het medicijn uit de hemel komen.

Broeders en zusters, ik zeg u nu wat gij al weet: Het goddelijke antwoord is niet uitgebleven. Het geschenk van universele en eeuwige waarde is Pinksteren! Jawel, dat is de grote goddelijke motor die alles doet veranderen. De heilige Geest is het antwoord van God op de plaatsvervangende lijdensweg van onze Representant, namelijk Jezus Christus. Wij kunnen misschien twijfelen aan zijn verrijzenis, maar we kunnen niet twijfelen aan Pinksteren. Pinksteren, de uitstorting van de Geest, recht in onze geschiedenis, is het finale bewijs van de verrijzenis van Christus. Voor de eerste christenen is het sterven, de verrijzenis en de hemelvaart van Jezus én de Geestuitstorting één groot geheel, zelfs één heilsgebeuren. Nogmaals, Pinksteren is het bewijs dat Jezus de dood overwonnen heeft en NIET door de Vader verlaten werd. Dit bewijs, deze instorting van de Geest van God, is het mandaat geworden van de kerk die op dat moment geboren werd. Door Pinksteren worden de bange leerlingen tot apostelen en worden zo zelf fundament van Gods heilsbouwwerk. De kerk is geboren en verkondigt meteen het goede nieuws. En wat verkondigt zij?

Het grote wonder dat aan Jezus geschiedde, Zijn verrijzenis, is onze hoop op verrijzenis. Wie zich in Jezus laat opnemen, wie zich in Jezus, als broer of zus, laat insluiten, zal - zowaar Pinksteren aan de mensheid is geschied - ook opgewekt worden door de Vader. Dat is de hoop! Dat is de verlossing! Verlossing van wat? Verlossing van hopeloosheid, verlossing van de eeuwige betekenisloosheid, verlossing van de macht van de dood en de klauwen van dé boosdoener, verlossing van diepe uitzichtloosheid. En tenslotte, verlossing van de helse depressie zonder ophouden. Als de hemelse Vader, de lichamelijk vernietigde Jezus kan opwekken, kan Hij en zal Hij ook ons opwekken! Dat is de christelijke hoop.

Daarom, als je twijfelt en worstelt met die mysterieuze verrijzenis van Jezus, als je teleurgesteld bent in het feit dat die allermooiste Mens ten hemel verdween, besef dan dat Pinksteren een fenomenaal historisch bevestigend teken uit de hemel is, dat angst kan transformeren in moed en dat de dood niet het laatste woord heeft.

Daarom, als je twijfelt aan die mysterieuze aanwezigheid van de Kerk, als je verward bent door het feit dat de wereld dit universeel lichaam van hoop, geloof en liefde probeert te kruisigen, besef dan dat dit historisch instituut, Gods wonderlijk heilsaanbod is, gegrondvest op het onwrikbaar fundament van de apostelen met Jezus Christus als de hoeksteen.

Haasten wij ons dan naar een kerk. Ja, is het feit dat er een kerk op slechts enkele kilometers van ieder van ons verwijderd is, op zichzelf al niet een bevestiging van de werkelijke tegenwoordigheid van God onder ons? Laten wij die kerk dan binnengaan, knielen en de Vader danken voor het geschenk van onze Verlosser Jezus Christus. Laat ons Christus omarmen in brood en wijn en Hem danken voor het schenken van de Geest als bewijs van zijn aankomst in de hemel. Laat ons tenslotte de Geest vragen om het dagelijkse wonder te verrichten waarbij ons geloof ons inspireert tot een leven van ware schoonheid en liefde.

De vergeving van de onschuld

Rob — Thu, 09 May 2013 12:49:39 +0000

Ik draag een kind op de arm. Voorzichtig begeef ik mij naar de doopvont. In dit gewijde bassin waarin een bron van vergeving ontspringt, wacht de genade Gods om er een mensenlichaam aan te raken. Het gaat om een mysterie op een verborgen pad waarvan enkel de ouders de coördinaten kennen. Het pasgeboren kind laat er zich heen voeren en ondergaat de onzichtbaarheid van de redding.

Wanneer het water in drievoud over het hoofdje parelt, groeit het besef dat ik mijn kind voorga in geloof. Door mijn geloof wordt het nu reeds ondergedompeld in de volle Christus. Ik geloof en het kind wordt gered.

Waarin ik mijn kind nog voorga, is de zonde. Nog voor mijn kind kan zondigen, zal ik het voor hem doen. Wie echt vergeving nodig heeft, is de ouder. Ik zondig en het onschuldig kind wordt vergeven.

Maar waarvan wordt het kind dan vergeven? Heeft het iets geërfd? Persoonlijke schuld kan je natuurlijk niet erven. Gelukkig maar. Het kan dus niet gaan om een schuld waarop je kan afgerekend worden.

Wel zijn we allemaal een stukje gedetermineerd: de zwakke kantjes van de ouder steken wel eens opnieuw de kop op in het kind; een geprivilegieerde kindertijd kan ons verleiden tot een hoogmoedige grondhouding; een kind dat blootgesteld werd aan geweld is geneigd dit gedrag te imiteren; en zo meer. Een kind kopieert of rebelleert; meestal ergens daartussenin. Het is deze omstandigheid die wij 'erven'. Het is die realiteit die ons zal verleiden tot persoonlijke zonde.

Naar de essentie moeten wij de term 'erfzonde' dan ook begrijpen als een metafoor waarmee wij 'het probleem van de oorsprong van het kwaad onder ogen zien'. (1) Erfzonde verwijst eenvoudigweg naar het bestaan van het kwaad in de wereld en naar de realiteit dat dit kwaad zich een weg zal banen in ons persoonlijk leven. Het beeld van de erfzonde wil ons bijbrengen dat wij niet steeds op eigen kracht aan de goede kant van de levensweg zullen staan. We blijven enkel staande 'door de blik van ons geloof te vestigen op Hem die als enige het kwaad overwonnen heeft.' (1)

Dopen in de hoogste versnelling uit angst voor het verliezen van een kinderziel, verwart erfzonde met persoonlijke schuld. Te veel hebben we gedacht aan het wegsnijden van een kwaadaardige erfenis en te weinig hebben wij stilgestaan bij de opdracht die het doopsel ons geeft.

De apostel Paulus verwijst nochtans meteen naar die nieuwe levensopdracht: door de doop zijn wij uit de macht van de dood opgewekt om een nieuw leven te leiden. We krijgen de opdracht om niet langer toe te geven aan onze begeerten. (2)

Is het niet vreemd dat de zonden van een baby vergeven worden, nog voor die kan zondigen? Het kind moet nog aan zijn leven beginnen.

Het doet mij denken aan het mysterie van het scheppingsverhaal. Net zoals bij het doopwater zweeft ook hier de Geest over het water. De aarde wordt een vruchtbare plaats, een paradijs met daarin een perfect mensenpaar, zonder schaamte of schuld. Net zoals bij een pasgeborene, is ook hier alles vrij van smet. De hemel op kop. Een reinigend bad voorafgaand aan de zandstorm van de mensengeschiedenis. Een soort hemels hiervoormaals.

Evenzeer bij de schepping als bij de kinderdoop lijkt het of de dingen omgekeerd worden voorgesteld. Ze lijken te willen vertrekken vanuit het hemelse eindpunt. En zo is dat ook. Dit is eindtijdelijk denken, vertrekkende vanuit het ideaal, vanuit de belofte. Dit is het 'nu' koppelen aan het 'straks'. Het is het raken van het 'hierna' vanuit het 'hier en nu'.

Dit is katholiek denken, namelijk, de aardse realiteit verbinden met de hemelse verwachting. Dit is sacramenteel of reaal-symbolisch geloven. Het is worden wat je bent. Het gaat hier om het reddende traject van de mens die nu reeds in die redding mag gaan staan. Het is radicaal geloven in Gods tegenwoordigheid terwijl wij Hem pas later hopen te zien.

Daarom zegt Paulus: 'Denk aan uzelf als levenden die uit de dood zijn opgewekt en stel uzelf in dienst van God. De zonde mag niet langer over u heersen, want u leeft onder de genade'. (2)

Kinderdoop is een prachtige geloofsdaad van een gelovig ouderpaar, maar dan moeten we het vooral zien als de opname van het kind in de kerkgemeenschap (3), met de geëngageerde hoop op een latere persoonlijke beslissing van dit kind om zich vertrouwd te maken met de doopopdracht en er werk van te maken.

Bij volwassendoop is er een bijkomende vreugde omdat we ook de wegwassing van de voorbije persoonlijke zonden mogen vieren! Toch blijft in beide doopscenario's vooral de opdracht om in de kracht van de geschonken Geest, nu ook werkelijk in Christus te leven.

Wij erven dus geen schuld. De echte erfenis ligt nog voor ons. Wees dan vreugdevol want de Vader stelt ons in staat te delen in de erfenis die alle heiligen wacht, wanneer straks, boven alle verbeelding uit, het volle licht zal schijnen in alle harten en de hele kosmos. (4)

--
(1) CKK 385
(2) Rom 6,8-14
(3) 1 Kor 12,13
(4) Kol 1,11-12

Over vijanden en broeders

Rob — Sun, 21 Apr 2013 20:42:35 +0000

Ik kan ten volle sympathiseren met de toenmalige kerkleiding. Het moet werkelijk moeilijk geweest zijn om in die opstandige Reformatie enige beweging van God te zien. En tot op de dag van vandaag ben ik - en velen met mij - niet bereid om Luther, Calvijn of Zwingli te vieren. Daarvoor kan ik te weinig door-heiligheid-gelegitimeerde frustratie detecteren in die grote persoonlijkheden. Maar ik wil wel iets leren van God. Want het is vooral God die ons blijft confronteren met het onverwachte.

God begint altijd met een belofte of een verbond en zegt ons dat Hij de hele schepping in zijn hand houdt en wij niet hoeven te vrezen. Hijzelf is de waarborg voor het goede, voor heil en bescherming. En dan gebeurt het. De mens vreest! En dan nog terecht ook. Waar is namelijk dat goede? Ik zie het niet meer. En waar is dat heil? Waar is die eenheid waar God zo naar verlangt? Al wat wij zien is mislukking, chaos en een hemels nonchalant 'hier, los deze puzzel maar eens op'.

Ja, dat is Gods pedagogiek, moet ik concluderen. God deelt op en laat ons achter met een opdracht. Kijk maar.

Hij schept de mens; de man. Maar niet veel later daalt de hemelse Hand neer tot in diens zijde en vormt Hij een tegenover uit dit ene lichaam; een totaal andere. God deelt op. Prachtig, maar tegelijk een bron van voortdurende frustratie, door alle eeuwen heen. Een hele mensengeschiedenis zal de man nodig hebben om de vrouw als gelijke te waarderen.

Hij brengt een volk tot stand dat Hij zijn eigen volk noemt en scheidt het hiermee af van de rest van het mensengeslacht. Een volk dat dit al snel begrijpt als een mandaat om zich te onderscheiden en zich zelfs te isoleren. Herkenbare problemen die ook weer tot op vandaag doorwerken.

Ik maak grote sprongen. In Christus roept Hij op om ons te scharen rondom het wonder van de Verrijzenis, wat de afscheuring van de Joodse gemeenschap met zich meebrengt en instant een periode van martelaarschap inluidt. Ja, God houdt van opdelen.

Na het eerste millennium volgt weer een goddelijke operatie. Hij opent opnieuw het kerklichaam, nu om er 'twee longen' in te onderscheiden: de Oosterse en de Westerse. Dat had een heel lange revalidatieperiode tot gevolg. De Kerk moest opnieuw leren ademen.

Het kan dan ook niet anders of de mens heeft telkens weer tijd nodig om een volgende fase te rijmen met een goede God die belooft ons nooit in verwarring achter te laten. We zijn telkens zodanig van de kaart dat we ons goed moeten bezinnen alvorens we weer verder kunnen.

Over opdelen gesproken. We spoelen een aantal eeuwen verder en het lijkt wel of God tot het besluit gekomen is dat de geloofswereld nog wel een duchtige schudding kan verwerken. Een menselijke hervorming wordt toegestaan met een hallucinante diaspora tot gevolg. 'Heer, hoe kunnen wij dit overleven? Zoveel scheuring zal onze dood betekenen! Was het niet Uw wens dat wij allen één zouden zijn?'.

Omdat we perplex staan van zulke tegendraadse pedagogiek zijn we dan ook geneigd de mens als schuldenaar aan te duiden en God vrij te pleiten van enige medeplichtigheid. Maar mogen wij in al wat God toelaat, geen hoger plan onderscheiden; een opdracht voor de mens?

'Goede God, over welke opdracht gaan het dan in hemelsnaam?!'

De eerste opdracht is om onze verslagenheid, onze verwarring bij God te brengen. 'Heer, Uw plan is mysterieuzer dan het onze.' Wij krijgen verwerkingstijd; een langdurige en zuiverende retraite om tot het inzicht te komen dat wijzelf schuldig zijn aan totaal fout opdelen. Wij zijn het die opdelen in kampen. Wij blinken uit in een voorbarig en totaal oneerlijk scheiden van schapen en bokken. We zochten en vonden steeds de schuld bij de ander en nooit bij onszelf. Onze verweerde handen waren steeds gevuld met onkruid én tarwe.

Wat blijkt telkens weer? Dat onze vijanden gewoon onze afgescheiden broeders zijn. Telkens weer hebben wij ze gecategoriseerd en aldus verketterd. We zijn nooit in staat geweest om de stelling 'geen heil buiten de Kerk' te beschouwen als een eerste deel van een veel langere zin.

Het moest duren tot aan het tweede Vaticaans Concilie om van het 'punt' een 'komma' te maken en er dit aan toe te voegen: 'ofschoon men buiten de katholieke kerk meerdere elementen van heiliging en waarheid vindt, als eigen gaven van Christus' Kerk'. (LG 1,8)

'De enige Kerk van Christus wordt gevonden in de katholieke Kerk', en dus ook daarbuiten. Wat een belijdenis! Een belijdenis die enkel mogelijk is na de vuurproef van de Reformatie.

Ja, ik denk dat we mogen concluderen dat de grootste opdracht die God aan ons mensen geeft, er één is van verzoening. Naarmate God zelf een onbekend en daardoor ongeliefd deel van zijn plan in beeld brengt, moeten wij durven overgaan tot de grote opdracht van de verzoening.

We kunnen dus niet anders dan actief deel te hebben aan de oecumene en zelfs aan de interreligieuze dialoog. Als we dit weigeren, verwerpen we de pedagogische aanpak van God. Dan weigeren wij te geloven dat God werkelijk Vader is en verdoemen wij onszelf tot een dwalend volkje van ongelukkige en verloren zonen.

En dat zou zonde zijn.

Judas en Jezus

Rob — Wed, 27 Mar 2013 12:27:28 +0000

JUDAS

“Ik heb in jou geloofd. Zo overtuigend was je wel. Ik had het altijd moeilijk met die oneindige stroom van verplichtingen. Wat wij allemaal niet moesten onderhouden, om gek van te worden! En toen kwam jij, oh ruimdenkende Rabbi, met nieuwe gedachten en grandioze verklaringen. Je bevrijdde ons van de onzinnigheid van de wet. God mocht vader zijn, in plaats van boekhouder. Jij beloofde mij dat de last lichter zou worden. Maar die druk, die druk wordt mij teveel. De wereld lijkt je helemaal niet te verwelkomen, en ik dacht dat jij de Messias was. Wees nu eerlijk, zelfs de priesters en de kenners van de geschriften hebben niets anders dan problemen met jou. Waarom doe je daar niets aan? Een messias moet dat toch kunnen. Komaan, een klein beetje investeren in public relations. Je moet toch niet de hele tijd dwars liggen!

Telkens ik je zie, vraag ik mij opnieuw af: hoe is het zo verkeerd kunnen lopen? En dan die geloofstwisten, die scheuringen, die onenigheden, die martelaren in uw naam, die kruistochten, dat machtsmisbruik, die schandalen, en die misbruikte kinderen! Jezus toch, hoe is het zo verkeerd kunnen lopen?

Ja, ik ben een vriend geweest. Maar dat kan ik nu niet meer zijn. Ooit had ik de ambitie om voor u een evangelie te schrijven, maar nu zal er over mij geschreven worden. Er is geen weg terug. Nog voor ik het doe, ben ik reeds schuldig. Zo voelt het althans. Maar bewijs ik de gemeenschap geen dienst, door hen te bevrijden van een krachteloze messias? Ik stap er uit, nu het nog gaat. Jij, jij bent het niet. En als we een ander moeten verwachten, dan moet jij er aan geloven.”

JEZUS

“Maar Judas, mijn broeder, dacht je werkelijk dat deze beker gevuld was met wijn? Dacht je echt dat deze tafel de kroon op het feest was? Wat jij niet kan begrijpen is, dat zolang de mens genezing nodig heeft, de Messias ziekte zal dragen, dat zolang de armen hongeren, het brood gebroken moet worden, dat jij, zolang de Vader mij gekruisigd ziet, mijn bloed zult drinken.

Mijn passie is jouw passie. Samen moeten wij de diepte in, het onbegrip, het ongemak ondervinden, het ziek zijn, de machteloosheid, de zinloosheid ervaren. Aan ons om dit bewust te doen, voor allen die zonder keuze en zonder verklaring dit alles ondergaan. De Messias, beste Judas, moest lijden, want enkel het lijden en de dood is de deur die zal voeren naar het feest van spijs en wijn in het eeuwige koninkrijk.

Ik vraag het aan jou, maar je lijkt veraf. Hoor je mij nog? Ik vraag het aan allen die mij kunnen horen: Blijf de beker drinken, de beker van de lijdende empathie. Blijf het brood breken, het brood van ware solidariteit, want zo daal ik neer in jullie ziel en gemoedsgesteldheid, zo dikwijls gij dit doet, tot mijn gedachtenis.”

Franciscus voor de wereld

Rob — Tue, 19 Mar 2013 16:35:12 +0000

Hoop voor de wereld. Wat zouden wij daaronder kunnen verstaan? Wat zou de wereld nu echt kunnen verblijden? Een medicijn tegen een aantal bedreigende ziekten? Misschien het einde van de armoede? Volgens Bono - jawel, de zanger van de populaire band - kan het einde van de armoede bereikt worden in 2030 als we het huidige momentum behouden. Verrassend, niet?

Maar terwijl onze levensduur toeneemt en een aantal sociale vangnetten ons wat zekerheid kunnen bieden, beseffen we na 2,5 minuten stille overdenking, dat zelfs die geweldige geschenken geen diepe vrede in het eigen leven opleveren. Als we niet vrezen voor het opduiken van kanker, dan vrezen wij wel dat we niet gewaardeerd zullen worden door een collega of schoolkameraad. We kunnen nooit winnen. Een tsunami is voor ons niet nodig om alsnog te concluderen dat het leven niet de moeite waard lijkt. Wat zitten wij raar in elkaar. De ongelukkige mensheid.

Dan maar steeds opnieuw op zoek naar vreugde en een vredevol hart. We vermoeden het wel, dat die vrede, die afwezigheid van bedreiging, alles van doen heeft met goede relaties en goede verstandhoudingen. We willen zo graag van de ander een goed rapport krijgen, een stille aanvaarding, een barmhartig oordeel. En wanneer zo'n blij tafereel zich even aandient, dan zijn wij gelukkig. Dan valt dat ziek zijn, dat arm zijn, even weg tussen de plooien van het overheersende dankbaarheidsgevoel.

Wat baat het om de bacterie te vernietigen als de zielenpijn aanhoudt? Wat baat het de premie in ontvangst te nemen, als het huis dat we daarmee opsmukken, een koude wachtkamer blijft? Wij willen omringd zijn met echte personen, echte geluksbrengers. Het gaat om om die ander.

Het is nog bijzonder vroeg, maar toch weten we het reeds op enkele dagen pontificaat: deze nieuwe paus heeft weet van dat personalistisch geluk. Hij zet daar op in als een echte Franciscus. Wees er van overtuigd: Franciscus van Assisi had dat effect op de mens. En deze paus heeft dat ook. Hij verstaat de kunst van bevrijdende relationaliteit. Hij is er. Hij is er voor de wereld. Hij verlangt in het wonder te gaan staan; het wonder van de goddelijke vrede. Dat is een vrede die niet enkel geldt voor de rooms-katholieken, of voor de christenen, neen, ze is er voor de hele wereld. Want God heeft zijn Zoon Jezus niet gegeven voor de katholieken, maar voor de wereld. Dat is de gave en dat is de universele dimensie. Daarom richt de paus zich zo bewust tot de anders- en niet-gelovigen en bidt hij voor hen. Opdat ook zij vervuld mogen worden van hoop. Hoop voor de wereld. God gaat niet voor minder.

Ik vermoed dat er nog een andere pauselijke intentie is, namelijk, dat de leden van de kerk terug mogen keren naar de nederigheid; dat zij durven belijden dat zij zelf ook niet de meest gelukkige mensen zijn geweest en dat wij er allemaal mee verantwoordelijk voor zijn dat de hoop niet kon doorstoten tot de twijfelaars, de zoekenden en de ongelovigen.

Ik weet nog niet wat ik nu concreet moet gaan doen met 'die armen en die zwakken'. Maar ik weet wel dat Christus, doorheen paus Franciscus, mij heel verstaanbaar een opdracht heeft gegeven. Ik moet op zoek naar mijn eigen armoede en naar die van de mensen om mij heen. Ik moet, naar het voorbeeld van de paus, halt houden en aandacht schenken en een verhaal van hoop brengen.

Dit verhaal van hoop vindt haar bron in het evangelie, maar mag in de voorliggende tijd geen op zichzelf terugplooiende catechese zijn. We zullen niet de reeds overtuigden moeten overtuigen. Dit is niet de tijd voor theoretische bespiegelingen en het eisen van ethische perfectie. Wie dat doet, die liegt altijd een beetje, omdat hij de eigen momenten van falen zal gaan verbergen. Niemand is heilig dan God alleen.

We hebben nood aan eerlijke barmhartigheid. Hoe kunnen wij anders de huidige mens tot Christus brengen? Toch niet door het in de eerste plaats te hebben over de gevolgen van een diepe bekering. Komt de kans tot ommekeer niet eerst? Het zal Christus zelf zijn, gegoten in het barmhartig getuigenis van christenen die zich niet opstellen als rechtvaardige schriftkenners, die het wonder van de ommekeer teweeg moet brengen. Dan pas zal de genade vrijkomen waardoor mensen bereid zijn om het eigen leven te hervormen.

De paus, die de geloofsleer in volheid omarmt, vraagt alle mensen om beschermers te zijn, "beschermers van de schepping" en om "onze liefdevolle zorg voor elke mens te tonen, in het bijzonder voor de kinderen, de ouderen en mensen in nood waaraan wij vaak als laatste denken. Het betekent eveneens dat wij zorg moeten dragen voor elkaar in onze families, dat man en vrouw elkaar beschermen en als ouders om hun kinderen geven en dat de kinderen op hun beurt voor hun ouders zorgen. Het betekent dat wij oprechte vriendschappen uitbouwen waarbij wij in vertrouwen en met respect en goedheid voor elkaar zorgen."

Het mag duidelijk zijn; paus Franciscus heeft de juiste diagnose gesteld. Het gaat om relaties. Het gaat om beschikbaarheid, om bescherming en om vreugde; een vreugde die hij op korte tijd zo sterk in beeld heeft gebracht. Een vitale vreugde van tegenwoordigheid, dat zie ik in de paus. Laat ons dan verder blijven kijken naar zijn houding, zijn bewegingen, zijn lach en laat ons zijn woorden beluisteren. Dat ze ons mogen doen denken aan Franciscus van Assisi en ook aan Jezus Christus en dat ze ons mogen inspireren tot daden van vreugde en tot "een grote tederheid, die geen teken is van zwakte maar een teken van een sterke geest en het vermogen tot bezorgdheid, mededogen, openheid voor anderen en liefde. Laten wij niet bang zijn voor goedheid en tederheid!"

Sterke woorden van een vaderlijk persoon, die gegeven is aan de mensheid. Een geschenk van God. Vind je ook niet?

De paus sterft nooit meer!

Rob — Thu, 28 Feb 2013 19:10:50 +0000

De Stoel is leeg. Maar niet voor lang.

Acht jaar geleden, toen mijn katholieke beleving nog jong was, zag ik geen enkele reden om een bepaalde voorkeur te hebben. Het was mij gelijk wie er paus werd. Als de Geest kiest, dan is elke heilige Vader de heiligste vader en ook de meest vaderlijke heilige. Toch besef ik nu dat de voortgezette incarnatie, of de aanwezigheid van de Geest in het lichaam van de Kerk, geen garantie biedt op constante kwaliteit. Dat mogen we wel leren uit de turbulente kerkgeschiedenis.

Het is een dubbel gevoel. De verkozen paus zal ontegensprekelijk de leider van de kerk zijn en ook een vader voor de kinderen van het Koninkrijk op aarde. Ik kan het mij niet anders voorstellen of hij staat ook bijzonder in het vizier van de heilige Geest. God zal toch niet toelaten dat de spreekbuis bij uitstek, de hoogste leraar, de auteur wordt van leerstellingen die in totaal contrast komen te staan met dat wat steeds geloofd werd.

Maar er is ook een andere zijde. Jawel, die breekbare menselijke zijde. Is het werkelijk gelijk wie het wordt? Neen. De opdracht van het college van kardinalen is een zeer moeilijke evenwichtsoefening. Tijdens het conclaaf is het hen verboden om gebruik te maken van enig communicatiemiddel, maar van zodra de nieuwe paus op het balkon verschijnt, zal men inzoomen tot in de hals, om aan de hand van het kloppen van de halsslagader de pauselijke gemoedstoestand af te leiden. Sinds de intrede van het bliksemsnelle internet, gestuurd door de camera's en blogs van elke wereldburger met een mening, is het nog meer van belang welke indruk de 'Dienaar van de dienaren Gods' maakt.

Ik vond trouwens dat Benedictus XVI dat zeer goed deed, want wie echt keek, en de eigen voorgekauwde mening even opzij duwde, zag een toonbeeld van nederigheid. Laat dat nu toch de grootste deugd zijn die recht tegenover die grote ondeugd van hoogmoed staat.

Persoonlijk geloof ik dat Benedictus zich langdurig afgevraagd heeft wat een extreem zichtbare kapitein van een wereldschip aan boord moet hebben, beseffende dat het bezeilen van de woelige informatiestromen een nooit geziene uitdaging vormt. Een paus van de 21ste eeuw moet gewoon jonger, krachtiger en vooral beter kunnen bewegen in dit nieuwe medialandschap. Het gaat immers om de verkondiging, om de boodschap; een boodschap die in de eerste plaats zal gaan klinken in de virtuele arena van duizenden meningen en evenveel interpretaties.

Een paus met een briljante geest weet beter dan wie ook dat hij een historisch precendent schept, wanneer hij aantoont dat een paus kan aftreden. Vanaf nu zal geen enkele paus nog sterven in het ambt, tenzij door een ongeluk of een aanslag. Het zou mij niet verwonderen dat 75 de nieuwe richtleeftijd wordt. Dat betekent meteen ook dat een jongere paus, neem nu één van 60, bijna wenselijk wordt.

Je kan de paus zien als een monnik die bidt, als een auteur die schrijft, of als de hoofdcelebrant van de Sint-Pieters, maar veel meer dan dat is hij de spreekbuis van de wereldkerk, de hoorbare stem van het evangelie. Hij vertegenwoordigt de stem van niemand minder dan Jezus Christus zelf. Het zal dat getuigenis zijn dat de nieuwe generaties zullen bekijken op de vele internetschermen, downloaden op hun mobiele toestellen en sharen via de sociale netwerken. Het wordt een heel andere paus, met een heel andere aanpak, niet omdat Jezus Christus verandert, maar eenvoudigweg omdat de tijden veranderd zijn. God spreekt immers niet enkel doorheen de paus, maar ook 'in' de tijd.

Er zijn er die dachten dat de paus het altaar weer zou omkeren, terug naar de 'zekerheden' van weleer. Niets is minder waar. Benedictus heeft de meest vooruitstrevende daad gesteld door plaats te maken voor een nieuw gepercipieerd pausschap en zal zich nu afzonderen als monnik en auteur met een hartstochtig gebed voor zijn opvolger aan wie hij in volle vertrouwen gehoorzaamheid durfde beloven.

The times they are a-changing. Lord, have mercy!

Gedurfde oecumene

Rob — Thu, 07 Feb 2013 15:39:56 +0000

'Ik ga hier vanavond bewijzen dat Vlaams inderdaad een andere taal is.' Zo begon ik mijn uiteenzetting over de katholieke kerk in het Nederlandse Enschede. Het ijs was meteen gebroken, vermoedelijk omdat het plezierige in verschillen onderstreept werd. En daar ging het om. Wat moet een protestant met het katholicisme en wat moet hij er van weten?

Het was een leuke bende, die studentenvereniging 'De Navigators'. Het was er rumoerig van de vriendschap en zo ergens gezellig tussen kroeg en clubhuis. Een warm welkom kreeg ik van Dinand Mentink, die samen met enkele anderen de organisatie op zich nam. Na een half uurtje aanbidding zou het woord aan mij gegeven worden.

Ik had iets in mijn voorbereiding voorzien over dat evangelisch aanbidden, maar daar ben ik niet toe gekomen. Ik herinner mij het nog wel van in mijn evangelische tijd, maar de songs zijn ondertussen wel allemaal vertaald naar het Engels en de melodieën kunnen evengoed door Bryan Adams gezongen worden. In de loop van de avond omschreef ik deze praise als het sacrament van de evangelicale beweging: een plaats en moment waarop verwacht wordt dat het de Godservaring tot grotere hoogte brengt. Dat is op zich al een blog waard. Dat doe ik nog wel eens.

Ikzelf houd meer van seculiere praise: Radiohead, Prince, Nick Cave, Ane Brun. De band is er, de meeslepende melodieën, de ster die centraal staat, de aanbiddende gemeenschap is tegenwoordig, de merchandise naderhand is er ook. Enkel het thema ligt anders, en dan zit het soms nog dicht bij elkaar. Zingt Nick Cave niet met volle overgave: 'God is in the house'? Je zou er je handen bij omhoog kunnen steken.

Toch is het wel mooi dat jongeren dit half uur samenzang toelaten, waardoor ze even geen grappen kunnen maken en echt iets aan moeten met hun Godsverbondenheid. Het is een beetje privétijd met God, maar dan allemaal tegelijkertijd, ondersteund door G, D, Am en C.

Zelf heb ik er 18 jaar op moeten wachten, maar de ruimte is er gekomen - tenminste al in Nederland - om vanuit een nieuwsgierige oecumene een ex-evangelicaal toe te laten een stuk aan katholieke promotie te doen. Ik denk dat men daar in België nog steeds wat bang voor is. Het is aan the powers that be, om dit een kans te geven.

Ik begon met een stukje getuigenis; hoe het mij overkwam dat ik in de eenzaamheid van een afgezonderde gebedscel in de bossen in de Ozark Mountains in Arkansas, USA, God een vraag voorlegde die Hij prompt beantwoordde met een stuk uit psalm 46. Vermits de hele Bijbel Gods Woord bevat, kan ik dat zo wel even stellen. Zonder nu meer informatie te geven - daar zal u mij voor moeten uitnodigen - kwam het er op neer dat mijn tijd voor oecumene aangebroken leek. Niet dat ik toen kon vermoeden dat ik enkele jaren later katholiek zou worden.

Het leek mij onbegonnen werk om te gaan spreken over paus, Moeder Gods, encycliek, beeld of rozenkrans - wat moet je kiezen? - en dus besloot ik om te spreken over het katholiek denken dat een denken is met een geheugen, een denken vanuit een Overlevering, een geloofsdenken dat blijft aftoetsen aan het voorgaande. Vanuit die belangrijke theologische oefening kan de katholieke kerk nooit komen tot het omhelzen van eschatologische nieuwigheden als, neem nu, de tenhemelwegrukking van de ware gelovigen. Zelfs als er stukjes bijbelvers dat heel even lijken te vertellen.

Vervolgens koos ik voor een meer intieme benadering. Ik wou het met de jongeren hebben over hun 'persoonlijke relatie met Jezus'. Wat betekent dit voor evangelicalen en wat vangt die stroeve traditionele kerk daar mee aan? Eerst liet ik de paus aan het woord:

Dus is christelijk geloof niet alleen een kwestie van geloven dat bepaalde dingen waar zijn, maar bovenal een persoonlijke relatie met Jezus. Het is een ontmoeting met de Zoon van God die nieuwe energie geeft aan heel ons bestaan. Als we met Hem een persoonlijke relatie aangaan, onthult Christus onze ware identiteit en groeit, in vriendschap met Hem, ons leven naar volledige vervulling.

Can I get an amen? Natuurlijk wel. We moeten er niet aan twijfelen dat we de evangelicale traditie mogen bedanken om het belang van persoonlijk beleefd geloof opnieuw op de kaart te zetten. In katholieke tijden kreeg deze relationele spiritualiteit destijds andere namen: onze-lieve-Heer of het heilig hart van Jezus, of denk aan de bruid-en-bruidegomsspiritualiteit als opgediept uit Hooglied bij Johannes van het Kruis.

Ik deed een poging om aan te tonen dat bij de evangelicale Jezus-verbondenheid, de lichamelijke, objectieve en historische component ontbreekt. Het lijkt wel alsof de menswording een tijdelijk fenomeen was. Jezus is immers opnieuw van ons heen gegaan, opnieuw verdampt tesamen met de wolk waarop hij ten hemel verdween.

Wanneer we de menswording niet voldoende overwegen, verliezen wij haar ook makkelijk en wordt Jezus een beetje een tweede heilige Geest. Niet de heilige Geest woont dan in ons, maar Jezus neemt plots plaats in ons hart. Is dat een bijbelse gedachte?

'Ieder van jullie heeft op een bepaald moment de onzichtbare Jezus ontmoet, met een ontologische verandering tot gevolg. En de enige manier om dit te weten, is ... het gevoel. Wat heb je gevoeld? Je eigen emotie? Bovendien weet ik dat sommigen onder jullie ook niets gevoeld hebben. Hoe weet je het zeker? Ben je wel 'van bovenaf geboren'? Is het niet vooral de gemeenschap en de predikant die die twijfel moeten wegdrukken? Wat weten zij over jou dat je zelf niet weet?'

De katholieke kerk heeft het moeilijk met die exclusief geestelijke visie. Om Jezus te ontmoeten, moeten we eerst de Geest op het spoor komen. Hij dompelt ons onder in de dood en de verrijzenis van Christus, waardoor we toegang krijgen tot de ekklessia en het Rijk van God. Daar aangekomen hebben we toegang tot alle andere objectieve geschenken van God. Het is daar dat wij Jezus persoonlijk kunnen ontmoeten en waar Hij zichzelf, niet eenmaal, maar blijvend schenkt. "Tenzij gij mijn lichaam eet en mijn bloed drinkt, hebt gij geen leven in u". Zonder dit objectieve geschenk blijft het bij een vage gevoelsovereenkomst die jijzelf met God hebt gesloten.

Inderdaad, voor de katholiek is de wedergeboorte niet het gevolg van een onzichtbare godsontmoeting, maar een verwijzing naar de actie van de Geest bij het doopsel, een objectief geschenk dat je zelfs niet met een zondaarsgebed kunt 'verdienen'. Sola gratia! Het is ook geen ticket to heaven, het is een inlijving in Gods Rijk en meteen ook in de mensengemeenschap met allen die nu broeders en zuster blijken te zijn. Het is daar dat je de ernstige opdracht krijgt om vanaf nu jezelf niet langer in dienst te stellen van de zonde maar wel ten dienste van de gerechtigheid. Het doopsel is de eerste redding; je wordt namelijk gered van ongeloof of van individualistisch geloofszweven; maar het is ook een objectief begin van de weg naar de voltooide redding op het einde van de rit.

In de ark bleven slechts enkelen behouden te midden van het water. Dit was een voorafbeelding van het doopwater, waardoor u nu gered wordt. - 1 Pe 3,21

Wat moet je dan aanvangen met die gevoelsmijlpaal ten gevolge van het zondaarsgebed? Noem het gewoon wat het is: 'bekering'. Is dat een devaluatie? Helemaal niet! Het blijft een bewijs dat God zich aandiende in jouw persoonlijke geschiedenis en jou om diezelfde reden oproept om objectief, tastbaar en historisch deel uit te maken van het Lichaam van de Kerk. Hier is dus meer aan de hand dan op gnostische wijze deel uit te maken van de onzichtbare groep van 'verlichten'.

'Neen, dit is geen oproep van mij om straks met mij mee te rijden naar de dichtstbijzijnde kathedraal om daar een roomse lidkaart te verkrijgen. Neen, luister naar wat God zegt wanneer je de Bijbel en de kerkgeschiedenis hierop naleest."

De kerk van Jezus Christus is in de eerste plaats de katholieke of universele Kerk en pas dan een rooms-bestuurde Kerk van mensen.

Mag ik het allemaal nog eens samenbrengen?

Voor de katholiek wordt Jezus niet opnieuw geestelijk, zelfs niet na de hemelvaart. Hij blijft lichamelijk, maar dan wel als een verrezen lichamelijkheid. Deze lichamelijke, verheerlijkte Heer ontmoeten wij in de kerkelijke gemeenschap, in de eucharistie waar wij tot dit belijdend inzicht komen: 'Jawel, dit is Uw lichaam. U bent hier in tijd en eeuwigheid.'

De geestelijke bediening; het raken van de ziel, wordt aan de heilige Geest overgelaten. Het is Hij die het fundament vormt van onze menselijke geestelijke ziel. Die Geest werkt niet op het gevoel, maar op de geloofsopenheid van de mens. Hij heiligt als wij het toelaten. En Hij, die waait waar Hij wil, doet dit in samenspraak met de kerkgemeenschap op aarde. Er is geen tegenstelling.

Het was diezelfde Geest die Jezus bewoog tot concrete acties en sacramentele daden tijdens zijn aardse bediening. En vermits ons diezelfde Geest werd geschonken, vormen wij nu het Lichaam van Christus die "zichzelf voor ons gegeven heeft om ons van alle zonde vrij te kopen, ons te reinigen en ons tot zijn volk te maken dat vol ijver is om het goede te doen." (Tit 2,14)

Ondertussen merk ik dat deze blogpost een mix is geworden van enkele "ipsissima verba" en latere reflecties, van citaten en aanvullingen en ook een stuk verzwijging van wat er zich ter plaatse nog meer aan interactie heeft voorgedaan, onder meer tijdens het officiële en officieuze moment van vraag en antwoord. Dat vind ik goed en ik laat het graag zo staan.

Tot slot moet ik zeggen dat ik een vriendelijke broederlijkheid mocht ervaren in Enschede. Ik eindigde met een oproep om vast te houden aan de spontane liefde voor Jezus.

'Blijf een voorbeeld voor de vele katholieke broeders en zusters die de Vader uit het oog verloren hebben. Blijf zoeken naar evenwicht en objectiviteit. Tracht je geloof in overeenstemming te brengen met datgene wat altijd geloofd werd. Streef naar eenheid en verzoening. Wees authentiek en durf je open te stellen voor het wonder van een oecumene van de heilige Geest.'

Goede Vader, U weet hoe u ons verder kunt verenigen. Openbaar aan ons dat wonder. Amen.

Een dagelijkse uitnodiging

Rob — Mon, 29 Oct 2012 12:42:18 +0000

Wist u dat miljoenen mensen elke nieuwe dag aanvatten met het bidden van één specifieke psalm? Dat is zo, en wel met psalm 95. Voor velen zijn het de eerste woorden die zij uitspreken.

Het is de uitnodigingspsalm van het getijdengebed die alle andere gebeden voorafgaat. Misschien loont het dan de moeite om er even bij stil te staan.

De uitnodiging zit reeds in het eerste woord: "Kom". Het is niet God die ons hier uitnodigt maar wel de samengeroepen gemeenschap - sinds Christus is dat de ekklesia. In feite nodigen wij elkaar uit. We brengen elkaar iets in de herinnering, namelijk: wij horen samen en in die verbondenheid moeten we kiezen voor gejubel en gejuich. Niet zomaar in het wilde weg met ongecontroleerde klanken, neen, met een loflied, een gecomponeerd stuk met deze weloverwogen woorden:

Hij is de Heer. Hij is de koning. Hij is de Schepper. Kortom, Hij is God en wij zijn zijn volk. Hoe zouden wij dat kunnen vergeten? Wij zijn de kudde en Hij is de Herder. Waar zouden wij belanden zonder zijn leiding? Wel, God zelf komt nu aan het woord en vertelt ons wat we mogen verwachten als wij elkaar niet blijven aansporen, als wij de uitnodigingskaart niet meer duidelijk op de schoorsteenmantel zien staan.

God klinkt vermoeid: "Wees niet koppig, stel mij niet op de proef en tart mij niet langer." Hij laat goed merken dat ons geen enkele valabele verontschuldiging rest. Als wij stuurloos door het leven gaan, dan komt dat omdat wij niet open staan voor zijn wegen. En dat dit niet goed is, dat belooft Hij ons: Er is geen rust voor de vergeetachtigen, geen vrede voor het ongelovige hart.

Is dit niet een al te zwaarmoedig einde van een psalm die ons dagelijks wordt aangereikt? Ik begrijp het zelf als een soort circulaire psalm. Je zou bijvoorbeeld perfect kunnen beginnen met de waarschuwing van God en vervolgens doorstoten naar de oplossing: Komt dan, laten wij tot God naderen en ons buigen in aanbidding.

Er is dus een weg terug! Er is altijd hoop. Laat ons gewoon onze kleinheid erkennen. Wanneer wij knielen voor de Heer onze maker komt alles weer in het juiste perspectief te staan. "Nader tot God, en Hij zal tot u naderen", belooft ook de heilige Jakobus (Jk 4,8).

Het gezamenlijk loven, het elkander in de herinnering brengen van de ware prioriteit dat wij leven en bewegen in God zal een fatale onrust voorkomen. Daarom is het goed God te loven, van bij het ontwaken. En wij doen dit op een universele en objectieve wijze wanneer wij de tijd nemen om het getijdengebed te bidden. Ook dit is een uitnodiging om gebruik te maken van een prachtige stroom van gebeden op het ritme van het kerkelijk jaar.

Kom, laten wij vandaag Zijn stem beluisteren.

De echte Jezus en de evangelies

Rob — Sun, 21 Oct 2012 16:54:50 +0000

Wat de leerlingen, voorafgaand aan het onverwachte kruis, begonnen te vermoeden, durven zij na de Verrijzenis ook belijden: Alles in Jezus verwijst naar God en brengt God tegenwoordig: Jezus is de Christus! Niet alleen belijden zij dit, sommige schreven het ook neer in een evangelie.

Van de Jezus in de geschiedenis hebben wij nooit voldoende fragmenten om Hem volledig te reconstrueren. Heel wat kinderen van de eeuw van de rede, de Verlichting, hebben hier ernstige pogingen toe ondernomen omdat zij dachten dat zij onder de dogmatisch aangedikte Christus, de echte Jezus zouden terugvinden. Maar de enige Jezus die zij vonden, was diegene die zij op de eigen subjectieve wijze aan het samenstellen waren.

Ook wij kunnen niets anders dan aanvaarden dat wij geen toegang meer hebben tot de historische Jezus. Maar wat wij wel hebben, zijn vier getuigenissen van mensen die tot de diepste overtuiging kwamen dat de mens Jezus niet ten onder is gegaan aan de kruisdood, maar werkelijk verrezen is zoals Hij voorzegd had. Wij staan dus in de traditie van het geloof. Als wij Jezus willen kennen, zijn wij aangewezen op de evangelies.

De evangelies brengen een geloofsverhaal waarbij er gebruik gemaakt wordt van historische elementen uit de herinnering van de schrijver of uit een betrouwbare bron, met als doel het geloof op te wekken in de goddelijkheid van Jezus. Zo wil de evangelist Jezus vanaf de eerste letter, vanaf het prilste begin als de Christus in beeld brengen en dat terwijl bijna het hele traject van de leerlingen met Jezus, gekenmerkt werd door twijfel, verwarring en zelfs ongeloof.

Dus ook op de momenten waar, historisch gezien, slechts vermoed werd dat Jezus meer was dan een gewoon mens, kan de evangelist reeds expliciete christologie invoegen door de Messias ten volle in beeld te brengen. Het is namelijk zijn bedoeling om het geloof te verkondigen en niet om een historisch verslag af te leveren.

Als we rekening houden met deze intentie en schrijfstijl moet het tot ons doordringen dat het voor ons vandaag moeilijk is om zekerheid te hebben omtrent de chronologie van al wat aangebracht wordt, alsook om met volledige zekerheid de historische feiten van de geloofstaal te onderscheiden. Om dezelfde reden worden wij blijvend geconfronteerd met de vraag welke wonderen als historisch te bestempelen zijn en welke niet.

Van ons, gelovigen, wordt dus een zekere onthechting verwacht. Maar ook een vertrouwen, niet enkel in de Jezus van de geschiedenis, maar ook in de betrouwbaarheid van de apostelen en hun leerlingen, en meer specifiek, in de vier evangelisten. Als hun getuigenis betrouwbaar is; hun bekering van ongeloof naar geloof, dan ook hun evangelie. En als er één ding is waarvan het evangelie ons wil overtuigen, dan is het wel dat de Jezus van de geschiedenis, de Christus is, de volle openbaring van God en dat wij in Hem mogen vertrouwen.

Als we meer willen, dan zullen we moeten luisteren naar de theologen die zich gelovig baseren op de Christus van het geloof en gelijktijdig rationeel gebruik maken van al de moderne wetenschappelijke methoden. Het loont zeker de moeite om rekening te houden met hun conclusies.

Kortom, terwijl wij niet hoeven te twijfelen aan de vele wonderdaden van Jezus, is het antwoord op de vraag of Jezus nu werkelijk over het water heeft gelopen, niet bepalend of Hij de zoon van God is. Ons geloof in Christus wordt bepaald door de geloofwaardigheid van de boodschap van het evangelie en niet door de garantie op de volledige historiciteit van elk geschreven onderdeel.

Op hetzelfde moment dat ons geloof getuigt van vertrouwen in Christus, getuigt het van een vertrouwen in de boodschap van hen die zich verzamelden rond het credo dat Jezus, de zoon van God is. Als de heilige Geest ook ons kon overtuigen dan deed Hij dat doorheen het getuigenis van een kerk die gebouwd werd op het fundament van de apostelen met Jezus Christus als de hoeksteen.

Bijbelen aan de voordeur

Rob — Mon, 17 Sep 2012 15:59:01 +0000

De bel ging, en deze keer was het niet de schoorsteenveger maar twee getuigen van Jehovah. Wil het toch wel lukken dat ik op deze werkdag thuis was. Ik was er klaar voor. Niet klaar voor een overwinning, hoor. Zo werkt dat niet met sekten.

Het viel erg op dat telkens ik aan de beurt was om een argument te maken, zij hun bijbel aan het doorbladeren waren om mij te counteren met een geïsoleerd bijbelvers. In die zin zijn zij een gehoorzaam kind van hun protestantse moeder. Het werd ook met regelmaat gezegd dat de bijbel het alleen voor het zeggen heeft. Waar had ik dat nog gehoord?

Laat ik het kort hebben over hun sterkste, het vervelendste en hun zwakste punt.

Een sterk punt, maar daarom nog geen valabel punt, is dat zij erg direct en letterlijk omgaan met bijbelverzen waarmee, naar hun overtuiging, zelfs bijbel-verheerlijkende protestanten te geestelijk omgaan. Gebruik makende van hun Nieuwe Wereldvertaling, die de komma’s durft verplaatsten en graag wegloopt van de grondtekst, tonen zij bijvoorbeeld aan dat Jezus ergens omschreven wordt als geschapen door de Vader. Voila, een bijbels argument tegen de traditionele drie-eenheid en meteen de reden waarom God niets van doen heeft met die rooms-katholieke kerk! Ik kan mij voorstellen dat een zoeker, die openstaat voor de uitstraling van dit heilig boek, maar zonder kennis van de katholieke theologie, hier al een stuk in hun richting wordt geduwd. Want voor al hun stokpaardjes hebben zij die verrassende bijbeltekst, zo vlotjes gelicht uit de vele bijbelbladzijden. Wie heeft er bijbelse context nodig wanneer de organisatie de geïsoleerde gedachten mooi kan samenrijgen tot een harmonieus geheel? Ik heb het trouwens even getest door hen een flagrant katholiek vers (Kol 1:24) te doen opzoeken in hun bijbel. Ze keken ernaar als een koe naar een voorbijrijdende trein. Ik had niets anders verwacht. Over dat vers hadden ze blijkbaar nog geen fluo-streepje getrokken.

Het is enorm vervelend hoe die twee brave vreemdelingen het gesprek steeds weer voorzagen van haarspeldbochten. Zij willen namelijk telkens het gesprek sturen naar die geloofsitems die hen uniek maken. Dat maakt hen natuurlijk tot de enige leverancier van die zogenaamde volle en echt-bijbelse leer. Zo simpel is het. Zij komen aan de deur om hun unieke insteekjes te rijmen met de bijbelse wil van God en de mens te confronteren met de noodzaak om onder die volle waarheid te gaan staan. Dat laatste doe je door hun gezelschap te vervoegen en nooit meer te vertrekken. Een perfect sektarisch model.

Daarin verschillen zij van evangelicale christenen die als het ware een instant redding verkopen. Dat doen de Getuigen niet. Zij garanderen heil enkel als je trouw naar de samenkomsten blijft komen en deelneemt aan hun sociaal leven. De bijbelse term ‘volharden tot het einde’ wordt bewust in die context aangehaald.

Hun zwakste punt komt aan het licht als zij hun desinteresse tonen in de kerkgeschiedenis en mij ervan willen overtuigen dat God sinds hun ontstaan terug in actie geschoten is. Dat is dan ook het item waarmee ik de gesprekken kies aan te vatten. Ik vraag eerst wie ze zijn, alsof ik hun denominatie niet kan gissen. Ik kan het mij toch niet permitteren dat ik een monoloog gun aan een anonieme profeet die plots een psalmvers begint uit te leggen zonder het voorleggen van enige ID?

Vervolgens schets ik de truc die andere christelijke sekten uit de hoed toveren om af te rekenen met de historische reus van de katholieke kerk. Als voorbeeld neem ik de Mormonen die durven beweren dat God het heil wegnam na de apostelen en het weer deed neerdalen in 1830 via hun stichter met de hulp van gouden tabletten. Ik richt mij tot hen alsof ik verwacht dat zij zich daaraan niet evenzeer zullen bezondigen als hun concurrenten. Maar ach, tevergeefs. Ook zij geloven dat de eerste christenen na de apostelen de waarheid verspeelden en dat er tot aan het ontstaan van hun organisatie een immens lange tijd van duisternis over de aarde kwam. Mijn punt werd nu door hen zelf perfect geïllustreerd.

Aan het eind probeer ik nog vriendelijk maar duidelijk te communiceren dat een niet-historisch nieuw-ingevuld geloof met eigen bijbelvertaling geen optie kan zijn voor een intellectueel eerlijk mens en dat ook zij hun positie opnieuw zullen moeten bekijken in het licht van de ganse kerkgeschiedenis.

Toch heb ik mijn best gedaan om met hen op zoek te gaan naar gemeenschappelijkheden en heb ik zelfs getracht om van hen te vernemen dat er voor mij, buiten hun koninkrijksmuren, nog een kans tot redding kan bestaan. Tot een volmondig 'ja' hebben ze zich echter niet laten bewegen. Trouwens, ze moesten dringend ergens naar toe.